Azərbaycanda əmək pensiyası almayan və müəyyən yaş həddinə çatmış şəxslərin sosial təminatı ilə bağlı son statistika maraqlı mənzərə ortaya qoyur. 2026-cı ilin avqust ayında yaşa görə aylıq sosial müavinət alanların sayı 178 498 nəfər olub.
Azpost.info bildirir ki, Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun məlumatına görə, bu şəxslərin 39,9 faizi kişilər, 60,1 faizi isə qadınlardır.
178 min nəfərin 107 mini qadındır
Statistik göstəricini real rəqəmlərə çevirdikdə mənzərə daha aydın görünür.
178 498 nəfərin təxminən 71 220 nəfəri kişi, 107 278 nəfəri qadınlardır.
Beləliklə, yaşa görə sosial müavinət alan qadınların sayı kişilərdən təxminən 36 058 nəfər çoxdur.
Başqa sözlə, bu kateqoriyada hər 10 nəfərdən təxminən 6-sı qadındır.
Bu müavinəti kimlər alır?
Yaşa görə sosial müavinət əmək pensiyası almaq hüququ olmayan şəxslərə verilir. Rəsmi qaydalara əsasən, müavinət üçün şəxsin əmək pensiyası almaması və rəsmi gəlirinin, yəni işləməməsinin şərtləri nəzərə alınır.
Hazırda kişilər üçün yaş həddi 65 yaş, qadınlar üçün isə 64 yaş 6 ay təşkil edir. Qadınlar üçün yaş həddi 2027-ci ilin iyuluna qədər mərhələli şəkildə hər il 6 ay artırılır.
Bundan əlavə, beş və daha çox uşağı olan bəzi qadınlar üçün yaş həddi 5 il azaldılır.
Niyə qadınların sayı daha çoxdur?
Statistikanın ən diqqətçəkən tərəfi məhz gender fərqidir. Yaşa görə müavinət alan qadınların payı kişilərdən 20,2 faiz bəndi yüksəkdir.
Bu göstəricinin mümkün səbəblərindən biri qadınların pensiya təminatında fərqli vəziyyəti ola bilər. Əmək pensiyası üçün tələb olunan sığorta stajı və pensiya kapitalı kimi şərtləri ödəməyən yaşlı şəxslər sosial müavinət sisteminə düşə bilirlər.
Digər tərəfdən, qadınların orta hesabla daha uzun ömür sürməsi də yaşlı əhali arasında onların sayının daha yüksək olmasına təsir edən amillərdən biridir.
Lakin yalnız bu statistika əsasında qadınların niyə daha çox müavinət aldığı barədə konkret səbəb göstərmək düzgün olmaz. Bunun üçün yaş qrupları, pensiyaçıların gender strukturu, məşğulluq tarixçəsi və pensiya hüququ olmayan şəxslərin səbəbləri üzrə ayrıca məlumatlar lazımdır.
Sosial ödənişlərdə artım var
Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin 2026-cı il üzrə sosial göstəricilərində sosial müavinət ödənişlərinin 15 faiz artdığı göstərilir. Bu göstərici bütün sosial müavinət ödənişlərini əhatə edir və yalnız yaşa görə müavinət alanların sayının 15 faiz artması kimi başa düşülməməlidir.
Nazirliyin məlumatına görə, 2026-cı ilin avqust ayı üzrə sosial müavinət, pensiya və digər sosial ödənişlər tam şəkildə həyata keçirilib.
Avqust statistikasının ortaya qoyduğu əsas rəqəm 178 498 nəfərdir. Onların 107 mindən çoxunun qadın olması isə bu sosial təminat kateqoriyasında gender fərqinin kifayət qədər böyük olduğunu göstərir.
Bu rəqəmlər həm də yaşlı əhalinin bir hissəsinin əmək pensiyası deyil, sosial müavinət hesabına təmin olunduğunu göstərir.
Samir Abdulla
