Ailə büdcəsində ən çox hiss olunan dəyişikliklərdən biri gündəlik alış-verişin bahalaşmasıdır. Rəsmi statistika göstərir ki, 2026-cı ilin ilk səkkiz ayında Azərbaycanda istehlak qiymətləri əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 5,7 faiz artıb.
Lakin bütün məhsul və xidmətlər eyni dərəcədə bahalaşmayıb. Ən diqqətçəkən dəyişiklik ərzaq qrupundadır.
Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, yanvar-avqust aylarında qida məhsulları, alkoqollu içkilər və tütün məmulatlarının qiymətləri 6,9 faiz, qeyri-qida məhsulları 3,7 faiz, əhaliyə göstərilən ödənişli xidmətlər isə 5,6 faiz artıb.
Ərzaq niyə daha çox hiss olunur?
İstehlak səbətində ərzaq məhsulları ailələrin gündəlik xərclərində mühüm yer tutur. Buna görə də ümumi inflyasiya 5,7 faiz olsa da, ərzaq qiymətlərindəki 6,9 faizlik artım insanların gündəlik alış-verişində daha çox hiss oluna bilər.
Avqust ayında da tendensiya davam edib. Həmin ayda qida məhsulları, alkoqollu içkilər və tütün məmulatlarının qiymətləri iyul ayı ilə müqayisədə 0,3 faiz, 2025-ci ilin avqustu ilə müqayisədə isə 7,2 faiz artıb.
Maraqlıdır ki, eyni ayda bəzi məhsullar bahalaşdığı halda, digərləri ucuzlaşıb. Qarabaşaq, yulaf, mal və qoyun əti, təzə balıq, bitki yağları, pomidor, sarımsaq və soğan bahalaşan məhsullar sırasında olub.
Əksinə, makaron, kərə yağı, banan, alma, armud, qarpız, üzüm, xiyar, badımcan və kartofun qiymətində ucuzlaşma qeydə alınıb.
Xidmətlər də bahalaşır
İstehlak qiymətlərinin artımı yalnız marketlərlə məhdudlaşmır. 2026-cı ilin yanvar-avqust aylarında ödənişli xidmətlərin qiymətləri illik müqayisədə 5,6 faiz yüksəlib.
Avqust ayında isə xidmətlər üzrə illik artım 5 faiz olub. Həmin ayda istirahət turlarının və beynəlxalq hava nəqliyyatı ilə sərnişindaşıma xidmətlərinin qiymətləri əvvəlki ayla müqayisədə artıb.
Bu, ailə büdcəsi üçün nə deməkdir?
İnflyasiyanın 5,7 faiz olması hər bir ailənin xərclərinin məhz 5,7 faiz artması demək deyil. Çünki hər ailənin istehlak səbəti fərqlidir. Ərzağa daha çox pul xərcləyən ailə qiymət dəyişikliklərini başqa, xidmətlərə daha çox pul ayıran ailə isə başqa cür hiss edə bilər.
Bu səbəbdən ailə büdcəsini qiymətləndirərkən yalnız ümumi inflyasiyaya deyil, ən çox alınan məhsul və xidmətlərin qiymətinə baxmaq daha real mənzərə yaradır.
2026-cı ilin səkkiz ayının statistikası isə bir faktı göstərir: qiymət artımı davam edir, lakin müxtəlif məhsul qruplarında onun tempi eyni deyil.
