Avtomobildə ən çox diqqət mühərrikə, yağa və akkumulyatora yönəldilir. Halbuki avtomobilin yolla birbaşa təmasda olan əsas hissəsi təkərlərdir. Təkərdə hava təzyiqinin normadan aşağı olması həm təhlükəsizliyə, həm yanacaq sərfiyyatına, həm də təkərin ömrünə təsir göstərə bilər.
ABŞ Milli Avtomobil Yolları Hərəkəti Təhlükəsizliyi Administrasiyası (NHTSA) bildirir ki, təkərin düzgün şişirdilməsi onun təhlükəsizliyi, davamlılığı və yanacaq sərfiyyatı üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Qurumun məlumatına görə, 2024-cü ildə ABŞ-da təkərlə bağlı qəzalarda 511 nəfər həyatını itirib.
Problemin ən sadə tərəfi isə hava təzyiqidir. NHTSA təkərlərin ən azı ayda bir dəfə, avtomobil ən azı üç saat hərəkət etmədikdən sonra – yəni “soyuq” vəziyyətdə – yoxlanmasını tövsiyə edir. Lazımi təzyiq göstəricisi adətən sürücünün qapısının kənarındakı məlumat lövhəsində və ya avtomobilin istifadə kitabçasında göstərilir.
Təkərdə az hava niyə təhlükəlidir?
Təkərdə hava azaldıqda rezinin yol ilə təmas xüsusiyyətləri dəyişir. Bu isə avtomobilin idarə olunmasına və təkərin həddindən artıq qızmasına təsir göstərə bilər.
NHTSA xəbərdarlıq edir ki, təkərlərə düzgün qulluq edilməməsi, o cümlədən lazımi hava təzyiqinin saxlanmaması partlama, protektorun ayrılması və digər problemlərə səbəb ola bilər.
Digər tərəfdən, aşağı təzyiq yanacaq sərfiyyatını da artıra bilər. NHTSA düzgün şişirdilmiş təkərlərin yanacağa qənaət etməyə kömək etdiyini bildirir və təkər təzyiqinin avtomobilin yanacaq səmərəliliyinə təsir etdiyini qeyd edir.
Təkərin ömrü də qısala bilər
Təkərdə düzgün hava təzyiqinin saxlanılması yalnız yanacaq məsələsi deyil. NHTSA-nın məlumatına görə, düzgün şişirdilmiş təkərlər orta hesabla təkərin istifadə müddətini 4 700 milə, yəni təxminən 7 560 kilometrə qədər artıra bilər.
Bu, xüsusilə gündəlik avtomobil idarə edənlər üçün əhəmiyyətlidir. Çünki təkərlərin vaxtından əvvəl aşınması əlavə xərc yaradır.
Bəs təzyiqi necə yoxlamaq lazımdır?
Ən düzgün göstərici təkərin üzərində yazılan maksimum təzyiq deyil. Sürücü avtomobil istehsalçısının müəyyən etdiyi təzyiqə əməl etməlidir. Bu məlumat qapı dirəyindəki və ya qapının kənarındakı etiketdə, həmçinin istifadə kitabçasında göstərilir.
Təkər təzyiqini isti təkərlərdə yoxlamaq da nəticəni dəyişə bilər. Buna görə ölçmə avtomobil uzun müddət hərəkətdə olmadıqdan sonra aparılmalıdır.
Avtomobildə elektron təkər təzyiqinə nəzarət sistemi olsa belə, bu, əl ilə yoxlamanı tam əvəz etmir. NHTSA qeyd edir ki, belə sistemlər adətən təzyiq əhəmiyyətli dərəcədə azaldıqda xəbərdarlıq edir.
Yəni sürücünün ayda bir neçə dəqiqə ayıraraq təkərləri yoxlaması sadə bir vərdiş kimi görünür. Amma bu kiçik nəzarət təhlükəsizlik, yanacaq xərci və təkərlərin istifadə müddəti baxımından real fərq yarada bilər.
