Yuxu
Gecə altı saatdan az yatmaq sağlamlıq üçün təhlükəli ola bilər. Yetkin insanın normal yuxu müddəti isə 7–9 saat hesab olunur. Bu barədə nevroloq və somnoloq Anna Suşa “Lenta.ru”ya danışıb.
Həkimin sözlərinə görə, xroniki yuxusuzluq orqanizmdə bir sıra pozuntulara səbəb olur və əsas sistemlərin fəaliyyətinə mənfi təsir göstərir. İlk növbədə ürək-damar sistemi risk altına düşür.
Normal halda gecə yuxusu zamanı arterial təzyiq aşağı düşür. Yuxu çatışmazlığı isə bu mexanizmi poza bilər. Anna Suşa bildirib ki, az yatan insanlarda hipertoniya, infarkt və insult riski təxminən 50 faiz arta bilər.
Az yatmaq kökəlməyə və diabetə də yol açır
Yuxu çatışmazlığı hormonal tarazlığı da pozur. Belə olduqda aclıq hormonu artır, toxluq hissi yaradan hormonun səviyyəsi isə azalır. Nəticədə insanın sürətli karbohidratlara, xüsusilə şirin və yüksək kalorili qidalara meyli güclənir.
Bu proses artıq çəkiyə və toxumaların insulinə həssaslığının azalmasına səbəb ola bilər. Həkim gecə yemək vərdişinin və karbohidratlarla zəngin qidaların həddindən artıq qəbulunun ikinci tip diabet riskini artırdığını qeyd edib.
Yuxu beyni toksinlərdən təmizləyir
Mütəxəssisin sözlərinə görə, dərin yuxu zamanı beynin qlimfatik sistemi aktivləşir. Bu sistem neyrotoksinlərin və beta-amiloidlərin beyindən xaric olunmasına kömək edir.
Beta-amiloid zülallarının beyində toplanması Alzheimer xəstəliyi riskinin artması ilə əlaqələndirilir. Uzunmüddətli yuxu çatışmazlığı isə sinir sisteminin tükənməsinə, depressiya və təşviş pozuntularına zəmin yarada bilər.
Az yatmaq immun sisteminə də təsir edir. Həkim bunu immun reaksiyalarda iştirak edən sitokinlərin kifayət qədər sintez olunmaması ilə əlaqələndirib.
Yorğunluğu qəhvə ilə gizlətməyin
Anna Suşa yorğunluğu davamlı olaraq kofeinlə aradan qaldırmağa çalışmaqdansa, düzgün yuxu rejimi qurmağı tövsiyə edib.
Bunun üçün hər gün eyni saatda yatıb oyanmaq, yatmazdan əvvəl sakit mühit yaratmaq və yuxu müddətini azaltmamaq vacibdir. Yetkin insanlar üçün ümumi tövsiyə gecə 7–9 saat yatmaqdır.
Qeyd edək ki, yuxu ehtiyacı insandan-insana dəyişə bilər. Davamlı yorğunluq və yuxu problemləri yaşanırsa, bunun səbəbini müəyyənləşdirmək üçün həkimə müraciət etmək məqsədəuyğundur.
Sunay
