Sürətli hazırlanan sıyıqlar, şirniyyatlar, un məmulatları və ağ çörəyin müntəzəm istehlakı qanda şəkərin səviyyəsinin kəskin yüksəlməsinə səbəb olur. Bu vəziyyət zamanla piylənmə, maddələr mübadiləsinin pozulması və hətta ikinci tip diabet riskini artıra bilər.
Bu barədə “Verywell Health” nəşri yazıb.
Karbohidratla zəngin səhər yeməyi niyə təhlükəlidir?
İnsan günə çoxlu miqdarda sadə karbohidratlarla başladıqda qanda qlükozanın səviyyəsi sürətlə yüksəlir. Buna cavab olaraq mədəaltı vəzi şəkərin səviyyəsini aşağı salmaq üçün daha çox insulin ifraz edir.
Lakin bu prosesin sürətlə baş verməsi insanda yorğunluq, aclıq və halsızlıq hissi yarada bilər. Nəticədə orqanizm yenidən qida tələb edir. İnsan təkrarən karbohidratlarla zəngin məhsullara üstünlük verərsə, qanda şəkərin səviyyəsinin kəskin qalxıb-enməsi ilə müşayiət olunan qapalı dövr yaranır. Bu vəziyyət bəzən “qlükoza yelləncəyi” adlandırılır.
Çəkiyə və maddələr mübadiləsinə təsiri
Qanda şəkərin kəskin dəyişməsi mədəaltı vəzi üçün əlavə yük yaradır. İnsulin yalnız qlükozanın səviyyəsini aşağı salmır, həm də artıq qlükozanın yağ ehtiyatlarına çevrilməsində iştirak edir.
Zaman keçdikcə bu proses çəki artımına və insulin müqaviməti riskinin yüksəlməsinə səbəb ola bilər. İnsulin müqaviməti isə ikinci tip diabetin inkişafından əvvəl meydana çıxa bilən əsas problemlərdən biridir.
Səhər yeməyi necə hazırlanmalıdır?
Mənfi təsirlərin qarşısını almaq üçün mütəxəssislər səhər yeməyində yalnız karbohidratlara deyil, zülal və sağlam yağlara da yer verməyi məsləhət görürlər.
Sağlam səhər yeməyinin tərkibində aşağıdakı qidalar olmalıdır:
-Zülallar: yumurta, kəsmik, yağsız ət, balıq və paxlalılar.
-Sağlam yağlar: avokado, qoz-fındıq, zeytun və kətan yağı.
-Mürəkkəb karbohidratlar: tam taxıllı sıyıqlar, tərəvəzlər və liflə zəngin dənli bitkilər.
Səhər yeməyindən sonra güclü yuxululuq yaranırsa, bu, qəbul edilən qidada sürətli karbohidratların çox olmasının mümkün əlamətlərindən biri ola bilər.
Qidalanmadan sonra özünü necə hiss etdiyinə diqqət yetirmək və gün ərzində enerjini qoruyacaq şəkildə rasionu tənzimləmək vacibdir.
Balanslaşdırılmış səhər yeməyi yalnız çəkiyə nəzarət etməyə kömək etmir. O, həmçinin xroniki xəstəliklərin riskini azaltmağa, beynin fəaliyyətini yaxşılaşdırmağa və ümumi sağlamlığı qorumağa dəstək verir.
Sunay Aydın
