2027-ci ilin dövlət büdcəsi layihəsində Azərbaycanın daxili və xarici dövlət borcuna xidmət xərcləri, eləcə də gələn il üçün nəzərdə tutulan yeni borclanma limitləri açıqlanıb.
Azpost.info bildirir ki, sənədə əsasən, gələn il xarici dövlət borcuna xidmət üçün 1 milyard 427,5 milyon manat, daxili dövlət borcuna xidmət üçün isə 772,5 milyon manat xərclənməsi nəzərdə tutulur.
2027-ci ildə dövlət borcuna xidmət üzrə bu iki istiqamətə ayrılması planlaşdırılan vəsaitin ümumi məbləği 2 milyard 200 milyon manat təşkil edir.
Xarici borc üzrə faiz ödənişləri 364 milyon manat olacaq
Büdcə layihəsində xarici dövlət borcuna xidmət xərclərinin 1 milyard 427,5 milyon manat olacağı göstərilir. Bunun 364 milyon manatı faiz ödənişlərinin payına düşür. Deməli, xarici borc üzrə nəzərdə tutulan vəsaitin 1 milyard 63,5 milyon manatı faizdən başqa ödənişlərə, o cümlədən əsas borcun qaytarılmasına yönəldilə bilər.
Daxili dövlət borcuna xidmət üçün isə 772,5 milyon manat ayrılması planlaşdırılır. Bu məbləğin 635,3 milyon manatı faiz xərcləridir. Qalan 137,2 milyon manat faizdən başqa ödənişlərə aiddir.
Rəqəmlər göstərir ki, 2027-ci ildə xarici borca xidmət üçün nəzərdə tutulan ümumi məbləğ daxili borca xidmət xərclərindən təxminən 1,85 dəfə çoxdur. Bununla yanaşı, daxili borc üzrə faiz ödənişləri xarici borc üzrə faiz xərclərini xeyli üstələyir.
2027-ci ildə 6 milyard manat xarici borclanma limiti müəyyənləşdirilir
Qanun layihəsinin 12-ci maddəsinə əsasən, 2027-ci il üçün daxili dövlət borclanmasının yuxarı həddi 2 milyard 500 milyon manat, xarici dövlət borclanmasının yuxarı həddi isə 6 milyard manat müəyyən edilir.
Bundan başqa, il ərzində veriləcək dövlət zəmanətlərinin məbləğinin yuxarı həddi də 6 milyard manat olacaq.
Burada vacib məqam ondan ibarətdir ki, göstərilən 6 milyard manat xarici borclanma limiti Azərbaycanın mütləq həmin məbləğdə borc götürəcəyi anlamına gəlmir. Bu, dövlətin il ərzində xarici borclanma üçün müəyyən edilən maksimum həddidir. Faktiki borclanmanın həcmi isə il ərzində qəbul ediləcək qərarlardan və maliyyələşmə ehtiyaclarından asılı olacaq.
Eyni qaydada, 6 milyard manatlıq dövlət zəmanəti limiti də həmin məbləğdə zəmanətin mütləq veriləcəyi demək deyil. Bu, dövlət zəmanətlərinin ümumi məbləği üçün müəyyən edilmiş yuxarı həddir.
Borc xərcləri büdcə üçün nə deməkdir?
Dövlət borcuna xidmət xərcləri büdcənin mühüm istiqamətlərindən biridir. Faiz ödənişləri borcun istifadəsinə görə dövlətin üzərinə düşən maliyyə öhdəliyini, əsas borcun qaytarılması isə əvvəlki illərdə götürülmüş vəsaitlərin geri ödənilməsini əhatə edir. 2027-ci il üzrə təqdim olunan göstəricilərdən görünür ki, dövlət büdcəsində borc öhdəliklərinin yerinə yetirilməsi üçün 2,2 milyard manat nəzərdə tutulur. Eyni zamanda, yeni daxili və xarici borclanma, eləcə də dövlət zəmanətləri üçün yüksək limitlər müəyyən edilir.
Bu rəqəmlər dövlətin gələn il üçün borc siyasətinin miqyasını göstərir.
Samir Abdulla
