Telefon
Azərbaycanda elektronika bazarında istehlakçıların əsas seçimlərindən biri yenə də mobil telefonlar olub. Oktyabr ayında mobil cihazlar ölkənin elektronika bazarının 65 faizindən çoxunu təşkil edib. Bu göstərici smartfonların artıq sadəcə rabitə vasitəsi deyil, gündəlik həyatın, işin, alış-verişin və əyləncənin əsas texnoloji alətinə çevrildiyini göstərir.
Bəs elektronika bazarında telefonların bu qədər böyük paya sahib olmasının səbəbi nədir? İnsanlar yeni cihaz alarkən hansı xüsusiyyətlərə üstünlük verir və bu tendensiya ölkədə istehlak vərdişləri barədə nə deyir?
Telefonların payı bir ildə 18 faiz bəndi artıb
“Report”un “Statcounter” agentliyinin hesabatına istinadən yaydığı məlumata görə, oktyabrda mobil cihazların elektron cihazlar bazarındakı payı 65,87 faizə çatıb. Bu, sentyabr ayı ilə müqayisədə 0,26 faiz bəndi, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə isə 17,97 faiz bəndi çoxdur. Eyni zamanda, kompüterlərin payında azalma qeydə alınıb. Oktyabrda onların bazar payı 33,71 faiz təşkil edib. Bu göstərici bir ay ərzində 0,27 faiz bəndi, illik müqayisədə isə 17,92 faiz bəndi və ya 35 faiz azalıb. Planşetlərin payı isə cəmi 0,41 faiz olub.
Rəqəmlər elektron cihazlar arasında mobil telefonların mövqeyinin xeyli gücləndiyini göstərir. Kompüterlər hələ də iş, təhsil və peşəkar fəaliyyət üçün əhəmiyyətini qorusa da, gündəlik rəqəmsal ehtiyacların böyük hissəsi smartfonlar vasitəsilə qarşılanır.
Niyə telefonlar bu qədər ön plana çıxır?
Smartfonların üstünlüyünün əsas səbəblərindən biri onların bir neçə cihazın funksiyasını özündə birləşdirməsidir. İnsan telefonla danışır, xəbərləri oxuyur, sosial şəbəkələrdən istifadə edir, bank əməliyyatları aparır, alış-veriş edir, video izləyir, foto və video çəkir. Bir çox istifadəçi üçün gündəlik rəqəmsal fəaliyyətlərin böyük hissəsini həyata keçirmək üçün ayrıca kompüterə ehtiyac qalmır. Xüsusilə mobil bankçılığın, elektron ticarətin, çatdırılma xidmətlərinin və sosial şəbəkələrin geniş yayılması telefonun gündəlik həyatdakı rolunu artırıb. Artıq smartfon yalnız ünsiyyət vasitəsi deyil, həm də şəxsi maliyyə, informasiya və xidmət platformasıdır.
Digər tərəfdən, telefonların yenilənməsi kompüterlərlə müqayisədə daha tez-tez baş verə bilər. Batareyanın zəifləməsi, yaddaşın çatmaması, kameranın keyfiyyəti, proqram təminatının köhnəlməsi və yeni funksiyalara ehtiyac istifadəçiləri yeni model almağa sövq edir.
Mobil bazarda hansı markalar öndədir?
Oktyabr ayının göstəricilərinə əsasən, Azərbaycanda mobil cihaz bazarında “Samsung” 38,06 faizlə ilk yerdə qərarlaşıb. “Xiaomi”nin payı 27,58 faiz, “Apple”ın payı isə 17,58 faiz təşkil edib. İlk üç markanın ümumi payı 83 faizdən çoxdur. “Samsung” və “Xiaomi”nin birlikdə payı isə 65 faizi ötür. Bu mənzərə Azərbaycan bazarında Android sistemli cihazların üstün mövqeyini də izah edir.
Markaların göstəriciləri arasında illik dəyişikliklər də diqqət çəkir. “Samsung”un bazar payı ötən ilin oktyabrı ilə müqayisədə 13,51 faiz bəndi artıb. “Xiaomi”nin payı 9,71 faiz bəndi yüksəlib. “Apple”ın payı isə illik müqayisədə 3,62 faiz bəndi və ya 17 faiz azalıb.
Mobil cihazlarda “Android” əməliyyat sisteminin payı 82,39 faiz, “iOS”un payı isə 17,58 faiz olub.
Kompüterlərə tələbat azalır, yoxsa istifadə vərdişləri dəyişir?
Kompüterlərin bazar payının azalmasını onların əhəmiyyətini itirməsi kimi qiymətləndirmək düzgün olmaz. Çünki kompüter və smartfonlar fərqli ehtiyacları qarşılayır. Ofis işi, proqramlaşdırma, qrafik dizayn, mühəndislik, mürəkkəb hesablamalar və peşəkar kontent istehsalı üçün kompüterlər hələ də vacibdir.
Ancaq gündəlik informasiya istehlakı və sadə rəqəmsal əməliyyatlar baxımından smartfonların imkanları genişlənib. Bu da istifadəçilərin kompüterə müraciət etmə tezliyini azalda bilər.
Burada bir məqamı da nəzərə almaq lazımdır: “Statcounter”in açıqladığı göstəricilər elektron cihazların bazardakı payını əks etdirir. Bu rəqəmlər mağazalarda satılan telefonların sayı, satışdan əldə olunan gəlir və ya insanların elektronika alışına xərclədiyi pulun birbaşa ölçüsü deyil. Buna görə də 65,87 faizlik göstəricini telefonların elektronika satışlarının 65,87 faizini təşkil etməsi kimi təqdim etmək doğru olmaz.
Rəqəmsal bazarın gələcəyi nə göstərir?
Azərbaycanda mobil cihazların payının artması rəqəmsal xidmətlərin inkişafı və istehlakçı davranışlarının dəyişməsi ilə bağlı mühüm siqnaldır. İnsanlar getdikcə daha çox xidməti telefondan əldə edir, məlumatı mobil ekrandan oxuyur və gündəlik işlərini smartfon vasitəsilə həll edirlər.
Bu tendensiya təkcə elektronika satıcıları üçün deyil, media, banklar, ticarət şirkətləri və xidmət sektorunda fəaliyyət göstərən bizneslər üçün də əhəmiyyətlidir. İstifadəçinin əsas rəqəmsal platforması telefondursa, şirkətlərin xidmət və məzmun strategiyası da mobil istifadə rahatlığı üzərində qurulmalıdır.
Statistika bir daha göstərir ki, Azərbaycanın rəqəmsal mühitində smartfonların çəkisi artır. Əsas dəyişiklik isə sadəcə cihaz seçimində deyil, insanların informasiya almaqdan tutmuş alış-verişə qədər gündəlik davranışlarının mobil platformalara keçməsindədir.
Samir Abdulla
