Bakıda kirayə mənzil bazarında bahalaşma artıq təkcə iqtisadi məsələ deyil, sosial problemə çevrilmək üzrədir. Son aylarda paytaxtın demək olar bütün rayonlarında kirayə qiymətləri yüksəlib. Xüsusilə Yasamal, Nəsimi, Nərimanov və Səbail rayonlarında artım daha sərt hiss olunur.
Ekspertlərin fikrincə, bazarda həm tələb artır, həm də münasib qiymətə mənzil tapmaq çətinləşir. Nəticədə orta gəlirli ailələr, tələbələr və gənc ailələr üçün Bakıda kirayə ev tapmaq əvvəlki illərlə müqayisədə daha ağırlaşıb.
Kirayə qiymətləri hansı səviyyəyə çatıb?
2026-cı ilin ilk rübü üzrə yayılan məlumatlara görə Səbail rayonunda 2 otaqlı yeni tikilidə orta kirayə qiyməti 1400 manata yaxınlaşıb. Nəsimidə bu rəqəm təxminən 1000 manatdır, Yasamal və Nərimanovda isə 700-800 manat aralığında dəyişir.
Bu qiymətlər xüsusilə maaş artım tempinin kirayə bazarındakı artımı izləmədiyi şəraitdə ciddi narazılıq yaradır. Bir çox vətəndaş artıq maaşının yarıdan çoxunu kirayəyə xərclədiyini bildirir. Sosial şəbəkələrdə və forumlarda “Bakıda yaşamaq getdikcə mümkünsüz olur” fikri daha çox səslənir.
Bahalaşmanın əsas səbəbləri nədir?
Ekspertlər kirayə bazarındakı artımı bir neçə amillə əlaqələndirirlər.
İlk yerdə bölgələrdən Bakıya axın dayanır. İş, təhsil və daha yüksək gəlir imkanları insanları Bakıya yönəldir. Xüsusilə universitet mövsümündə kirayə bazarında qiymətlər daha da artır.
Digər səbəb mənzil qiymətlərinin bahalaşmasıdır. Son illərdə daşınmaz əmlakın satış qiyməti də ciddi yüksəlib. Ev alan şəxslər yatırdıqları vəsaiti daha sürətli qaytarmaq üçün kirayə qiymətlərini artırırlar.
Bundan savayı bazarda təklifin məhdud olması qiymətlərə təsir edir. Bakıda münasib qiymətə kirayə mənzil sayı azalır. Köhnə binaların sökülməsi və şəhərin yenidənqurma planları bazardakı təklifi daha da azalda bilər. Sosial şəbəkələrdə aparılan müzakirələrdə də paytaxtda genişmiqyaslı söküntülərin gələcəkdə qiymətləri daha da yüksəldə biləcəyi qeyd olunur.
Kirayə müqavilələrinin böyük hissəsi rəsmi qeydiyyatdan keçmir. Bu isə bazarda tam nəzarət və şəffaflıq yaratmağa imkan vermir. Ekspertlər bildirirlər ki, kirayə münasibətlərinin çoxu şifahi razılaşmalar üzərində qurulduğu üçün qiymətlər subyektiv şəkildə artırılır.
Bahalaşmadan ən çox təsirlənən qruplar tələbələr, yeni ailə quranlar, aşağı və orta maaşlı şəxslər, bölgədən Bakıya işləməyə gələnlərdir. Hazırda paytaxtda orta əməkhaqqı ilə normal yaşayış və kirayə xərclərini balanslaşdırmaq bir çox ailə üçün çətinləşir. Xüsusilə kommunal xərclər və gündəlik ərzaq qiymətləri də artdığı üçün kirayə yükü daha ağır hiss olunur.
Dövlət bazara müdaxilə edə bilərmi?
Azərbaycanda kirayə bazarı birbaşa dövlət tərəfindən tənzimlənən xidmətlər sırasına daxil deyil. Bu səbəbdən qiymətlər əsasən bazar qaydaları ilə formalaşır.
Lakin ekspertlər hesab edirlər ki, sosial kirayə mənzil layihələri, bölgələrdə iş imkanlarının artırılması, tələbə yataqxanalarının genişləndirilməsi, kirayə müqavilələrinin rəsmiləşdirilməsinin stimullaşdırılması bazardakı gərginliyi azalda bilər.
Kirayə bazarında yaxın aylarda nə gözlənilir?
Mövcud tendensiya göstərir ki, yaxın aylarda Bakıda kirayə qiymətlərinin kəskin ucuzlaşması ehtimalı zəifdir. Əksinə, yay və qəbul mövsümündə bazarda yeni artım dalğası müşahidə oluna bilər.
Əgər mənzil təklifi artmasa və regionlardan paytaxta axın davam etsə, kirayə bazarı Azərbaycanda ciddi sosial problemlərdən birinə çevrilə bilər.
Sunay AYDIN
