Heç kim daim xoşbəxt ola bilməz. Lakin insan uzun müddət sevinc hiss etmədikdə, zaman keçdikcə yenidən xoşbəxt ola biləcəyinə şübhə etməyə başlaya bilər. Belə vəziyyətdə ruh düşkünlüyü və emosional tükənmə güclənə, insanın keçirdiyi hisslər isə gündəlik söhbətlərində özünü göstərə bilər.
“YourTango” belə insanların danışıq zamanı istifadə edə biləcəyi 10 ifadəni təqdim edib. Qeyd olunur ki, bu sözlər təkbaşına hər hansı psixoloji vəziyyətin göstəricisi deyil, lakin uzun müddət və təkrar şəkildə səslənirsə, insanın dəstəyə ehtiyacı ola bilər.
1. “Son vaxtlar əsasən evdə otururam”
İnsan əvvəlki kimi evdən çıxmaq, dostları ilə görüşmək və gündəlik fəaliyyətlərdə iştirak etmək istəməyə bilər. Bəzən bunun səbəbi sadəcə sakit həyatı sevmək deyil, ünsiyyətə və əvvəl zövq aldığı fəaliyyətlərə marağın azalması olur.
Uzun müddət davam edən sosial uzaqlaşma insanın ətraf aləmlə əlaqəsini daha da zəiflədə bilər.
2. “Sadəcə etməli olduğum şeyləri edirəm”
Uzunmüddətli ruh düşkünlüyü zamanı insan gündəlik vəzifələrini yerinə yetirsə də, bunu həvəslə deyil, sanki avtomatik şəkildə edə bilər.
İşə getmək, ev işlərini görmək və digər öhdəlikləri yerinə yetirmək davam edir, lakin insan həyatından əvvəlki zövqü ala bilmədiyini hiss edir.
3. “Son vaxtlar özümə oxşamıram”
İnsan bəzən əvvəlki xarakterindən, maraqlarından və gündəlik vərdişlərindən uzaqlaşdığını hiss edə bilər.
Əvvəllər sevindiyi şeylər artıq eyni emosiyanı yaratmır. Belə vəziyyətdə keçirdiyi hisslər barədə yaxınları ilə danışmaq faydalı ola bilər.
4. “Hər şeyin əvvəlki kimi olduğu vaxtlar üçün darıxıram”
Keçmişi xatırlamaq tamamilə normaldır. Lakin insan daim keçmişlə indiki həyatı müqayisə edir və əvvəlki dövrün daha yaxşı olduğunu düşünürsə, bu, onun hazırkı həyatından narazılığını əks etdirə bilər.
İnsan keçmişdəki münasibətləri, dostları, fəaliyyətləri və həyat tərzini xatırlayaraq saatlarla düşünə bilər.
5. “Artıq heç nə başa düşmürəm”
Uzun müddət emosional gərginlik yaşayan insan öz hisslərini müəyyənləşdirməkdə çətinlik çəkə bilər. Bəzən güclü emosiyalar yerini emosional keyləşməyə və laqeydlik hissinə verə bilər.
Psixoloq Syuzan Albersin sözlərinə görə, emosional keyləşmə beynin travma, həddindən artıq yüklənmə və ya psixoloji problemlərdən qorunma üsullarından biri ola bilər.
6. “Axırıncı dəfə nə vaxt nəyəsə sevindiyimi xatırlamıram”
Uzun müddət davam edən depressiv vəziyyətdə insanın sevinc və həvəs hiss etmək qabiliyyəti zəifləyə bilər. O, nəyəsə sevinmək istəsə də, bu hissi sadəcə öz iradəsi ilə yarada bilmədiyini düşünə bilər.
Əgər belə vəziyyət uzun müddət davam edirsə, yaxınların dəstəyi və mütəxəssislə danışmaq faydalı ola bilər.
7. “Son vaxtlar heç nəyə gücüm çatmır”
Emosional tükənmə çox vaxt davamlı yorğunluqla müşayiət olunur. İnsan işdə, ailədə və ya digər sahələrdə uzun müddət təzyiq altında qaldıqda özünü fiziki və emosional baxımdan tükənmiş hiss edə bilər.
Belə vəziyyətdə istirahətə və problemin səbəblərini müəyyənləşdirməyə ehtiyac yarana bilər.
8. “Son vaxtlar çox yatıram”
Bəzi insanlarda uzunmüddətli stress və emosional çətinliklər yuxu rejiminin dəyişməsi ilə müşayiət oluna bilər. İnsan gün ərzində daha çox yatmaq və ya tez-tez mürgüləmək istəyə bilər.
Yuxuya meylin artması isə yalnız psixoloji problemlərlə bağlı olmaya bilər. Buna görə davamlı dəyişikliklər zamanı səbəbi müəyyənləşdirmək vacibdir.
9. “Bu gün heç bir işə başlamaq istəmirəm”
İşdə və evdə davamlı tələblər insanı emosional baxımdan tükəndirə bilər. Belə halda insan əlavə məsuliyyət götürmək istəmədiyini və sadəcə dincəlməyə ehtiyacı olduğunu deyə bilər.
Bu ifadənin özü problem olduğunu göstərmir. Əsas məsələ belə vəziyyətin nə qədər davam etməsi və insanın gündəlik həyatına nə dərəcədə təsir göstərməsidir.
10. “Son vaxtlar hamının mesajını cavabsız qoyuram”
İnsan uzun müddət özünü pis hiss etdikdə hətta sadə mesaja cavab verməyə belə enerjisinin olmadığını düşünə bilər. Bəzən sosial əlaqələrdən uzaqlaşma və insanlarla ünsiyyətin azalması da müşahidə olunur.
YourTango belə hallarda yaxınların insanın vəziyyətinə diqqət yetirməsini və ona təzyiq göstərmək əvəzinə dəstək təklif etməsini tövsiyə edir. Uzunmüddətli ruh düşkünlüyü, maraq itkisi, yuxu və enerji dəyişiklikləri gündəlik həyata ciddi təsir göstərirsə, psixi sağlamlıq mütəxəssisinə müraciət etmək məqsədəuyğundur.
Vacib məqam budur ki, bu ifadələrin hər biri təkbaşına depressiya və ya başqa psixoloji problemin göstəricisi sayıla bilməz. İnsan bəzən sadəcə yorğun, stressli və ya sosial ünsiyyətdən müvəqqəti uzaqlaşmaq istəyən vəziyyətdə də eyni sözləri işlədə bilər.