ilanlar
İlanlar planetin geniş ərazilərinə yayılıblar. Lakin dünya xəritəsində bu sürünənlərdən tamamilə azad olan geniş zonalar var. İrlandiya, İslandiya, Qrenlandiya, Yeni Zelandiya və bütün Antarktida vəhşi təbiətdə onlara rast gəlməyin mümkün olmadığı bölgələr arasındadır.
Azpost.info bildirir ki, bu barədə DiscoverWildlife jurnalı məlumat verir.
Böyük Britaniyada yalnız üç yerli növ (ot ilanı, gürzə və misbaş ilan) qeydə alınsa da, qlobal müxtəliflik heyrətamizdir. İlanın 4000-dən çox növü tapılıb. Bunlardan təxminən 600-ü zəhərlidir və bunların yalnız yarısı insanlara ölümcül dişləmə verə bilir.
Lakin mütəxəssislər vurğulayırlar ki, zəhərin olmaması sürünəni zərərsiz etmir. Buna parlaq nümunə nəhəng boalardır: yaşıl anakonda da daxil olmaqla, bu boğucu yırtıcılar nəhəng ölçülərə qədər böyüyür və böyük ovları asanlıqla uda bilirlər. İlanların fiziki imkanları ümumiyyətlə unikaldır. Məsələn, qara mamba açıq məkanlarda saatda 15 km-ə qədər sürətlə qaça bilir. Digər növlər təəccüblü dərəcədə qeyri-adi davranışlar nümayiş etdirir: bəziləri akrobatik saltolarla düşmənlərdən qaçır, ağacda uçan ilanlar isə tropik meşələrdəki ağac örtükləri arasında havada sürüşürlər.
Yer üzündə ən çox sayda növün hansı olduğunu müəyyən edilməsi olduqca çətindir, çünki ilan populyasiyalarının genişmiqyaslı qlobal siyahıyaalınması heç vaxt aparılmayıb. Lakin zooloji icma Şimali Amerikada yaşayan adi qarter ilanını (Thamnophis sirtalis) bu titul üçün əsas iddiaçı hesab edir. Uzunluğu 86 santimetrə çatan bu sürünən canlılığı ilə diqqət çəkir – yumurta qoymaq əvəzinə tam formalaşmış bala verir.
Bundan əlavə, təkamül qarter ilanına tritonların ölümcül toksinlərinə qarşı immunitet qazandırıb. Bir amfibiyanı yedikdə, yırtıcı bir neçə həftə ərzində zəhərini qaraciyərində toplayır və digər yırtıcılar üçün zəhərli təhlükəyə çevrilir. Qarter ilanının özündə də zəhər vəziləri var, lakin insanlar üçün tamamilə zərərsizdir. Onun geniş tanınmasında əlavə bir amil terrarium saxlayanlar arasında böyük populyarlığıdır.
Əhali sıxlığına görə, Braziliya sahillərində yerləşən əfsanəvi İlan Adası (Ilha da Queimada Grande) rekorda sahibdir. Cəmi 43 hektar ərazini əhatə edən bu torpaq sahəsi planetin ən çox cəmləşmiş populyasiyalarından birinə ev sahibliyi edir. Ada sözün əsl mənasında Yer kürəsinin başqa heç bir yerində tapılmayan endemik ada ilanı (Bothrops pulcuqlu başlı) da daxil olmaqla, minlərlə zəhərli növlə doludur. Həddindən artıq təhlükə səbəbindən Braziliya ordusu ərazini turistlər üçün tamamilə bağlayaraq, yalnız hərbiləşdirilmiş patrullar və ixtisaslaşmış elmi ekspedisiyalar üçün açır. Müxtəlif hesablamalara görə, burada 2000 ilə 4000 arasında gürzə var.
Sunay
