pulsuz Wi-Fi-dan istifadə
Dələduzlar pulsuz Wi-Fi-dan istifadə edərək necə pul oğurlayırlar?
Kafedə oturarkən, hava limanında uçuş gözləyərkən və ya trenajor zalında qaçış zolağında qaçarkən bir çox təşkilatların müştərilərinə təqdim etdiyi pulsuz internet bağlantısından istifadə edərək, hadisələri izləmək və sosial şəbəkələrdə ünsiyyət qurmaq çox rahatdır. Lakin bu təhlükəlidir?
Necə?
AzPost sizə maraqlı araşdırmanı təqdim edir:
Siz təsadüfən dələduzlar tərəfindən yaradılan və rəsmi giriş nöqtəsi kimi maskalanan qeyri-qanuni kanala qoşula bilərsiniz.
Bəs təhlükə nədir və bu nə dərəcədə realdır?
Ümumiyyətlə, ictimai yerlərdə pulsuz internet çox həssasdır. İnformasiya təhlükəsizliyi üzrə ekspertlər qeyd edir ki, bu üsul ilə dələduzlar sizin parolları və şəxsi məlumatları ələ keçirə bilərlər.
Məsələn, siz hava limanında mobil bankınıza giriş kodunu yığırsınız. Nömrələrə basırsınız və ekranınızda ulduzları görürsünüz. Ancaq saxta bir şəbəkəyə qoşulsanız, onun operatoru ulduzları deyil, parol nömrələrini və müəyyən bir bankı görür. Dələduz asanlıqla şəbəkəyə daxil olmaq üçün daxil etdiyiniz telefonunuza “bağlanır”.
Amma bank proqramları identifikasiyanı həyata keçirir – onlar mobil telefon və parol arasındakı yazışmaları izləyirlər. Bəs dələduzlar bunun öhdəsindən necə gəlirlər?
Geniş yayılmış bir vasitədən – nömrə əvəzetmə funksiyasından istifadə edirlər. Bankın təhlükəsizlik proqramının belə bir manevri ifşa edib-etməyəcəyi böyük sualdır. Siz hətta siz telefonunuzdan dələduz un banka nə vaxt girdiyini və parolunuzu göstərdiyini belə bilməyəcəksiniz.
Amma ikiqat avtorizasiya təmin edilərsə, yəni təkcə parolla deyil, həm də bankdan SMS vasitəsilə giriş olarsa, o zaman mühafizəni aldatmaq daha çətin olacaq. SMS ikiqat deyil, real nömrəyə gələcək.
İkiqat icazə fırıldaqçılara qarşı yaxşı müdafiədir.
Fırıldaqçı giriş nöqtəsinin başqa bir təhlükəsi ondan ibarətdir ki, mobil cihazınıza müxtəlif fişinq keçidləri göndərilə bilər və siz onlara kliklədiyiniz zaman siz dələduzlarra mobil cihazınızda saxlanan məlumatlara giriş imkanı verəcəksiniz. Məsələn, pulsuz filmləri olan bəzi resurslardan bu mümkündür.
Bəs hava limanının təhlükəsizliyi – kibercinayətkarların içəri girməsinə necə imkan verir? Mütəxəssislər deyir ki, qeyri-qanuni giriş nöqtəsi təşkil etmək üçün hava limanına hər hansı böyük avadanlıq gətirmək lazım deyil, smartfon və ya noutbuk kifayətdir. Bu cihaz Wi-Fi hotspot kimi çıxış edə bilər.
Ancaq əvvəlcə cihazda istehsalçı tərəfindən daxil edilmiş bir təyinat var. Bu bəs bu necə eyni şəbəkə adına çevrilə bilər?
Xüsusi proqramlar var ki, Wi-Fi-ı başqa adla – ən azı eyni hava limanında və ya oteldə, hansısa cəlbedici söz əlavə etməklə, pulsuz yaymağa imkan verir. Bəzi cəlbedici sözlər əlavə edərək, məsələn, pulsuz olaraq Wi-Fi-ı fərqli bir adla yaymağa imkan verən xüsusi proqramlar var.
Amma o qədər də çox abunəçi telefona və ya planşetə qoşula bilməz, məsələn, 5-7. Fırıldaqçılar daha geniş əhatəyə necə nail olurlar?
Bunun üçün istifadəçilərin sayını artırmağa imkan verən xüsusi proqram da var.
Bəs necə qorunaq?
Şəbəkənin rəsmi adını tapın – bir qayda olaraq, gözlə görünən yerdə yerləşir. Əgər orada deyilsə, bir işçidən soruşun.
Ödənişlər edərkən mobil internetə keçmək daha yaxşıdır və ümumiyyətlə, öz SİM kartınızdan istifadə etmək daha təhlükəsizdir.
Pulsuz Wi-Fi olan yerlərdə bəzi qaydalara riayət etmək lazımdır. Məsələn, tanış olmayan saytlara girməyin və şəxsi məlumatlarınızı ötürməyin.
Pulsuz internetə çıxışı olan yerlərdə mobil bankçılıq vasitəsilə ödəniş etmək üçün minimum məbləğdə pulu olan hesabdan istifadə etmək daha məqsədəuyğundur, onun itirilməsi büdcənizə çox da ağır zərbə vurmayacaq.
