Labaratoriya
Azərbaycana idxal olunan qida məhsullarının təhlükəsizliyi və keyfiyyətinin təmin olunması, həm istehlakçı hüquqlarının qorunması, həm də ictimai sağlamlıq üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. AzPost bildirir ki, bu prosesin əsas mərhələlərindən biri ekspertiza və laborator yoxlamalardır. Bəs bu xidmətin xərclərini kim ödəməlidir?
Qanun nə deyir?
Azərbaycan Respublikasının “Qida təhlükəsizliyi haqqında” Qanununun 18.3-cü maddəsinə əsasən, qida məhsullarının dövlət nəzarətinə cəlb olunması zamanı zəruri ekspertiza və laborator analizlər dövlət orqanlarının hesabına deyil, sahibkarın və ya məhsulu idxal edən şəxsin vəsaiti hesabına aparılır.
Eyni zamanda, həmin qanunun 26.2-ci maddəsinə görə, qida zəncirində iştirak edən subyektlər (o cümlədən idxalçılar) öz fəaliyyətləri çərçivəsində qida təhlükəsizliyi ilə bağlı müvafiq sənədləri təqdim etməli və tələb olunan laborator analizlərin aparılmasını təmin etməlidirlər.
İdxal prosesi zamanı laborator analizləri həyata keçirən əsas qurum Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) və onun tabeliyindəki akkreditə olunmuş laboratoriyalardır. Ekspertiza zamanı müəyyən edilən uyğunsuzluqlar məhsulun satışdan çıxarılmasına və ya ölkəyə daxil olmasına qadağa qoyulmasına səbəb ola bilər. Bu zaman sahibkarın üzərinə həm əlavə xərclər, həm də hüquqi məsuliyyət düşür.
Ekspertiza necə aparılır?
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2020-ci il tarixli qərarına əsasən, idxal olunan məhsulların ekspertizası üçün ödənilən vəsait dövlət büdcəsindən qarşılanmır, bu xidmətlər pulludur və ödəniş tarifləri AQTA tərəfindən müəyyən olunur.
Bundan əlavə, Gömrük Məcəlləsinin 206.2-ci maddəsinə görə, xüsusi yoxlamaya ehtiyac olduqda gömrük orqanları tərəfindən məhsulun saxlanması və analiz xərcləri də idxalçının vəsaiti hesabına həyata keçirilir.
Nəticə olaraq, Azərbaycana qida məhsulu idxal edən hər bir sahibkar, məhsulun təhlükəsizlik və keyfiyyət yoxlaması üçün tələb olunan ekspertiza və laborator xidmətlərin bütün məsuliyyətini maliyyə baxımından daşıyır. Bu yanaşma həm bazar nəzarətini gücləndirir, həm də vətəndaşların sağlamlığını qorumağa xidmət edir.
