yuxusuz
Gecəyarı yata bilməmək və ya səhər saatlarında yuxudan əvvəl oyanmaq çoxlarına tanış bir haldır. Ancaq bu hallar əsasında, yuxu şəkildə fiziki yorğunluqla hərəkətlər nəticəsində – beyində və emosional vəziyyətdə dərin izlər buraxır.
AzPost xəbər verir ki, alimlərin “yuxu borcu” adlandırdığı bu vəziyyət, insanın vaxtında və hansı müddətə qədər yatmadığı günlərdən sonra yığılan yuxu ehtiyacıdır. Bu borc, bil ki, beynin yaddaşında saxlanılır və insan onu götürdükcə, bədən və zehin balansdan çıxır.
Yuxu borcu sadəcə bağışla bir neçə saatlıq yatmaqlanmır. Təsəvvür edin ki, bədəninizin gün ərzində toplayıb enerjiyə çevirdiyi məlumat yuxu vaxtı emal olunur. Yuxu zamanı beyin zədəli toksinlərdən təmizlənir, yaddaş güclənir və emosional balans bərpa olunur. Əgər bu prosessə, nəticədə insan gərginlik, əsəbi, diqqətsiz və depressiv hala düşə bilər.
Araşdırmalar göstərir ki, davamlı yuxu olan şəxslər qərarverməni zəiflədir, onların riskli davranışlara meylini artırır. Həmçinin, bey frontal payı – yəni düşünmə, planlaşdırma və sosial davranışları tənzimləyən hissənin – zəifləyir. Bu da insanın ani qərarlar verməsinə, daha çox səhv etməməsinə səbəb olur.
Psixoloqlar bildirirlər ki, yuxu borcunun ödənilməsi üçün tək həftəsonu uzun yatmaq üçün deyil. Əsas odur ki, gündəlik 7-9 saatlıq stabil və qərar yuxu vərdişi formalaşdırılsın. Bədən və beyin yalnız bu şəkildə tarazlığını bərpa edə bilər.
Unutmayaq sağlam yuxumini istirahət deyil, saxlamaq rit və ze duruluğu qoruyan bir bərpa sistemidir. Borca düşmədən əvvəl yuxunun dəyərini anlamaq, psixoloji rifahımız üçün atacağımız ən böyük addımdır.
