Həyatda elə anlar olur ki, bir insanı cəmi bir neçə saniyə görürük və onun haqqında müsbət və ya mənfi fikir formalaşdırırıq. Maraqlıdır ki, sonradan həmin insanı daha yaxından tanıdıqda ilk təəssüratımızın tamamilə yanlış olduğu da ortaya çıxa bilər.
Bəs beynimiz niyə bu qədər tez qərar verir?
Azpost.info mövzu ilə bağlı psixoloqların fikirlərini araşdırıb.
Beyin ilk təəssüratı saniyələr ərzində formalaşdırır
Psixoloqlar bildirirlər ki, insan beyni təhlükəsizliyi və sosial münasibətləri sürətlə qiymətləndirmək üçün təkamül prosesində belə bir mexanizm inkişaf etdirib. İlk görüş zamanı üz ifadəsi, səs tonu, baxışlar, geyim tərzi və bədən dili şüuraltı şəkildə analiz olunur.
Bu qiymətləndirmə çox vaxt bir neçə saniyə ərzində baş verir və insan özü belə bunun fərqində olmur.
Oxşarlıq simpatiyanı artırır
Araşdırmalar göstərir ki, insanlar özlərinə bənzəyən şəxslərə daha çox etibar etməyə meyllidirlər. Oxşar danışıq tərzi, eyni maraqlar, bənzər həyat tərzi və hətta mimikalar belə müsbət ilk təəssüratın yaranmasına kömək edə bilər.
Keçmiş təcrübələr qərarlarımıza təsir edir
Bəzən tanımadığımız biri bizə keçmişdə rastlaşdığımız başqa bir insanı xatırladır. Əgər həmin xatirə müsbətdirsə, yeni tanışlığa da isti münasibət göstərə bilərik. Əksinə, əvvəlki mənfi təcrübələr səbəbindən heç bir real əsas olmadan kiməsə qarşı ehtiyatlı davrana bilərik.
Üz ifadəsi böyük rol oynayır
Səmimi təbəssüm, göz təması və rahat davranış insanların bir-birinə daha tez güvənməsinə kömək edir. Gərgin mimika, qaşqabaq və ya aqressiv bədən dili isə ilk təəssüratı mənfi istiqamətə dəyişə bilər.
İlk təəssürat həmişə doğru olmur
Psixoloqlar vurğulayırlar ki, ilk təəssürat faydalı siqnal olsa da, onu son qərar kimi qəbul etmək düzgün deyil. İnsanların davranışı müxtəlif şəraitdən asılı olaraq dəyişə bilər. Yorğunluq, stress, xəstəlik və ya həyəcan ilk görüşdə onların özlərini fərqli aparmasına səbəb ola bilər.
Səhv mühakimələrdən necə qaçmaq olar?
Mütəxəssislər tövsiyə edirlər ki, ilk təəssüratı yekun hökm kimi qəbul etməyin. İnsan haqqında fikir formalaşdırmaq üçün ona vaxt verin. Öz emosiyalarınızın qərarınıza təsir edib-etmədiyini düşünün. Bir hadisəyə əsasən ümumi nəticə çıxarmayın. Ünsiyyət zamanı daha çox dinləməyə çalışın.
Psixoloqların fikrincə, sağlam münasibətlərin qurulması üçün ilk təəssürat vacib olsa da, insanı həqiqətən tanımaq yalnız zaman və ünsiyyət sayəsində mümkündür. Buna görə də ilk hisslərə kor-koranə inanmaq əvəzinə, faktlara və davranışlara diqqət yetirmək daha doğru yanaşma hesab olunur.
N.TALIBOV
