Bir insan dünən sizə saatlarla mesaj yazır, sizinlə görüşmək üçün səbəb axtarır, bu gün isə sanki tamamilə dəyişib. Mesajlara gec cavab verir, söhbəti uzatmır, görüşmək istəmir və əvvəlki marağı göstərmir.
Belə vəziyyətdə insanın ağlına ilk gələn sual olur: “Nə baş verdi?”
Əslində insanların münasibətlərdə birdən-birə soyumasının müxtəlif səbəbləri ola bilər. Bəzən hisslər həqiqətən dəyişir, bəzən insan münasibətdə özünü rahat hiss etmir, bəzən isə şəxsi problemlər onun davranışına təsir edir.
Psixoloqların fikrincə, bir münasibətin bitmək üzrə olduğunu göstərən əsas məqam tək bir davranış deyil, həmin davranışların davamlı xarakter almasıdır.
1. Əvvəlki maraq birdən azalır
Münasibətin ilk dövrlərində insan qarşı tərəfin həyatına maraq göstərir. Gününün necə keçdiyini soruşur, planları ilə maraqlanır, danışmaq üçün mövzu tapır.
Sonradan bu maraq davamlı şəkildə azalırsa, söhbətlər yalnız formal xarakter daşıyırsa, bu, münasibətdə emosional məsafənin yarandığını göstərə bilər.
Burada əsas məsələ bir-iki gün deyil. Dəyişiklik həftələrlə davam edirsə, buna diqqət etmək lazımdır.
2. Görüşmək üçün əvvəlki həvəs qalmır
Əvvəllər görüşmək üçün vaxt tapan insan birdən-birə daim “işim var”, “yorğunam”, “sonra görüşərik” deməyə başlayır.
Təbii ki, insanın işi, ailəsi, dostları və şəxsi həyatı ola bilər. Ona görə də hər görüşün təxirə salınmasını münasibətin sonu kimi qəbul etmək düzgün deyil.
Lakin görüşmək istəyi davamlı şəkildə azalır və bunun yerinə heç bir alternativ təklif olunmursa, bu, münasibətdə prioritetlərin dəyişdiyinə işarə ola bilər.
3. Danışıqlar mübahisəyə çevrilir
Münasibətdə müəyyən fikir ayrılıqları normaldır. Problem fikir ayrılığının olması deyil, insanların bir-biri ilə necə danışmasıdır.
Əvvəllər sakit müzakirə olunan məsələlər sonradan qıcıq, istehza, ittiham və ya tam susmaqla nəticələnirsə, münasibətdə ciddi emosional gərginlik yarana bilər.
Psixologiyada münasibətin sağlamlığı üçün tərəflərin bir-birini dinləməsi və problemləri həll etməyə çalışması mühüm amillərdən hesab olunur.
4. İnsan sizinlə gələcək planları qurmaqdan qaçır
Bir münasibətdə insanlar müəyyən müddətdən sonra gələcək haqqında danışmağa başlayırlar: birlikdə səyahət, bayram planı, yaşayış yeri, ailə və digər məsələlər.
Əgər əvvəllər belə söhbətlər normal idisə, sonradan qarşı tərəf bütün gələcək planlarından qaçmağa başlayırsa, bu dəyişiklik diqqətəlayiqdir.
Xüsusilə “gələcəkdə nə olacaq?” sualına davamlı olaraq qeyri-müəyyən cavablar verilirsə, münasibətdə tərəflərdən birinin özünü həmin gələcəyin içində görməməsi ehtimalı artır.
5. Emosional yaxınlıq azalır
Bəzən münasibət formal olaraq davam edir, amma emosional bağ zəifləyir.
İnsan yanında olan şəxslə əvvəlki kimi sevincini, narahatlığını, qorxularını və gündəlik problemlərini bölüşmür. Sanki iki insan eyni məkandadır, amma artıq bir-birinin həyatında əvvəlki qədər iştirak etmir.
Bu, münasibətin soyumasının ən ciddi əlamətlərindən biri ola bilər.
6. Qarşı tərəfin davranışı sizi artıq maraqlandırmır – və ya sizin davranışınız onu
Münasibətin əvvəlində insan qarşı tərəfin xırda detallarına belə diqqət edir. Nəyi sevdiyi, hansı musiqiyə qulaq asdığı, gününün necə keçdiyi maraqlı olur.
Münasibət soyuduqda isə bu maraq azalır. Qarşı tərəfin nə etdiyi, harada olduğu, necə hiss etdiyi əvvəlki qədər əhəmiyyət daşımır.
Əgər bu vəziyyət qarşılıqlıdırsa, emosional uzaqlaşma daha açıq görünə bilər.
7. Problemi düzəltmək üçün artıq cəhd edilmir
Bəlkə də ən vacib əlamət budur.
Münasibətdə problem yarana bilər. İnsanlar mübahisə edə, inciyə və bir müddət uzaq qala bilərlər. Amma münasibətin davam etməsi üçün hər iki tərəfdən müəyyən səy lazımdır.
Əgər tərəflərdən biri artıq danışmaq, problemi həll etmək, anlaşmaq və münasibəti düzəltmək istəmirsə, “nə olursa-olsun” yanaşması yaranırsa, münasibətin emosional baxımdan tükənməsi ehtimalı artır.
İnsan niyə birdən-birə soyuyur?
Əslində “birdən-birə” sözü bəzən bizi yanıldır.
Bir insanın hissləri çox vaxt bir gecədə dəyişmir. Qarşı tərəfin görmədiyi və ya fərq etmədiyi narazılıqlar, incikliklər, emosional yorğunluq və münasibətdə yığılan problemlər zamanla müəyyən məsafə yarada bilər.
Digər tərəfdən, səbəb heç də münasibət olmaya bilər. Stress, iş problemləri, ailə məsələləri, maddi çətinliklər və digər şəxsi problemlər insanın ünsiyyətinə təsir göstərə bilər.
Buna görə qarşı tərəfin davranışındakı bir dəyişiklik əsasında nəticə çıxarmaq düzgün deyil.
Soyuduğunu düşünürsünüzsə, nə etmək lazımdır?
Ən böyük səhvlərdən biri qarşı tərəfin davranışını dərhal “məni artıq sevmir” kimi yozmaqdır. Psixoloqlar belə vəziyyətdə açıq və sakit ünsiyyətin daha doğru olduğunu vurğulayırlar.
“Niyə dəyişmisən?”, “Məni artıq istəmirsən?” kimi ittiham xarakterli suallar əvəzinə, insan öz hisslərini izah edə bilər:
“Son vaxtlar aramızda əvvəlki yaxınlığı hiss etmirəm. Sən bunu necə görürsən?”
Belə yanaşma qarşı tərəfə öz fikrini müdafiəyə keçmədən ifadə etmək imkanı verir. Əgər münasibəti davam etdirmək istəyən iki insan varsa, problemin özü qədər problemi həll etmək istəyinin olub-olmaması da vacibdir.
Hər soyumaq münasibətin sonu demək deyil
Münasibətlər daim eyni emosional intensivlikdə olmur. İlk aylardakı həyəcanın azalması normaldır. İnsanların bir-birinə alışması ilə münasibətin forması da dəyişir. Ona görə də bir neçə gecikmiş mesaj, bir görüşün baş tutmaması və ya bir neçə sakit gün münasibətin bitdiyini göstərmir.
Əsas göstərici dəyişikliklərin davamlı olması, emosional yaxınlığın azalması və tərəflərdən birinin artıq münasibəti qorumaq üçün səy göstərməməsidir.
Bəzən münasibəti xilas edən bir söhbət olur. Bəzən isə həmin söhbət artıq bitmiş münasibəti sadəcə rəsmiləşdirir.
Ən vacibi isə qarşı tərəfin davranışını təxmin etməyə çalışmaq əvəzinə açıq şəkildə danışmaqdır.
Sunay Aydın
