Yuxu
Keyfiyyətli yuxu və sağlam həyat tərzi beynin təbii şəkildə “təmizlənməsinə” kömək edir və demensiya ilə digər idrak pozğunluqlarının inkişaf riskini əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, yuxu çatışmazlığı zamanla beynin fəaliyyətinə ciddi mənfi təsir göstərir. Nevroloq Pavel Xoroşevin sözlərinə görə, tam gecə yuxusu zamanı beyin özünü lazımsız maddələrdən təmizləyir. Buna görə də xroniki yuxusuzluq yaddaşın, diqqətin və düşünmə qabiliyyətinin zəifləməsinə səbəb ola bilər.
Həkim bu fikirləri jurnalistlərə açıqlamasında Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) yenilənmiş tövsiyələrini şərh edərkən səsləndirib. Həmin tövsiyələrə əsasən, demensiya hallarının təxminən yarısının qarşısını almaq və ya onların yaranmasını gecikdirmək mümkündür. Bunun üçün həyat tərzini vaxtında dəyişmək və insanın özü tərəfindən nəzarət oluna bilən risk amillərini aradan qaldırmaq lazımdır.
Pavel Xoroşev vurğulayıb ki, beyin sağlamlığının qayğısına ilk əlamətlər meydana çıxandan sonra deyil, uşaqlıq dövründən etibarən qalmaq lazımdır. Onun sözlərinə görə, bunun üçün ilk növbədə düzgün yuxu rejiminə əməl etmək vacibdir.
Nevroloq izah edib ki, dərin yuxu mərhələsində beyin lazımsız hüceyrələrdən və zərərli zülal yığıntılarından təmizlənir, eyni zamanda yeni sinir əlaqələri (neyron bağlantıları) formalaşır. İnsan davamlı olaraq kifayət qədər yatmadıqda və ya gecə tez-tez oyandıqda bu təbii proses pozulur və uzunmüddətli perspektivdə beynin fəaliyyətinə mənfi təsir göstərə bilər.
Həkim qidalanmaya da xüsusi diqqət yetirməyi tövsiyə edib. O, qazlı içkilərdən və müxtəlif stimullaşdırıcı məhsullardan uzaq durmağı, balanslı qidalanmağı və uşaqları kifayət qədər təmiz su içməyə alışdırmağı məsləhət görüb.
Mütəxəssisin fikrincə, sağlam yuxu, düzgün qidalanma və aktiv həyat tərzinin birgə təsiri insanın idrak funksiyalarını uzun illər qoruyub saxlamağa kömək edir.
