Pul nişanlarının cırılması, yanması, yuyulması və ya üzərində ciddi zədələrin yaranması halları ilə vətəndaşlar tez-tez qarşılaşırlar. Belə vəziyyətlərdə əsas sual ortaya çıxır: korlanmış pullar dəyişdirilə bilərmi?
AzPost xəbər verir ki, bu məsələ Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankının normativ aktları və “Nağd pul dövriyyəsinin təşkili Qaydaları” ilə tənzimlənir.
Hansı pullar korlanmış hesab olunur?
Qanunvericiliyə görə aşağıdakı hallar pul nişanının korlanması sayılır:
– cırılmış və ya yapışdırılmış banknotlar,
– yuyulmuş, rəngi dəyişmiş pullar,
– yanmış və ya ciddi dərəcədə zədələnmiş əsginaslar,
– üzərində yazı, möhür və ya ləkələr olan pullar,
– hissələrə ayrılmış, lakin bütövlüyü müəyyən edilən banknotlar.
Əsas şərt pulun həqiqiliyinin müəyyən edilə bilməsidir.
Hansı hallarda pul dəyişdirilir?
Mərkəzi Bankın qaydalarına əsasən:
– Pul nişanının 50 faizindən çoxu mövcuddursa
– Əgər əsginasın ən azı yarıdan çox hissəsi saxlanılıbsa və seriya nömrəsi oxunursa, bank onu dəyişməyə borcludur.
– Əsginas hissələr şəklindədirsə
– Eyni əsginasa aid olduğu sübut edilən hissələr birləşdirildikdə, pul dəyişdirilə bilər.
Pul təsadüfən zədələnibsə
Yanğın, su, məişət qəzası və ya digər təsadüfi hallar nəticəsində korlanan pullar dəyişdirilməlidir.
Hansı hallarda dəyişdirilmədən imtina edilə bilər?
Aşağıdakı hallarda bank dəyişdirmədən imtina etmək hüququna malikdir:
– pul nişanı saxta şübhəsi yaradırsa,
– əsginasın 50 faizdən az hissəsi qalıbsa,
– seriya nömrəsi tamamilə oxunmursa,
pul qəsdən məhv edilibsə,
– əsginas tanınmaz hala düşübsə.
Bu hallar Mərkəzi Bankın ekspertizası ilə müəyyən olunur.
Korlanmış pulu hara aparmaq lazımdır?
Vətəndaş:
– istənilən kommersiya bankına,
– birbaşa Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankına müraciət edə bilər.
Kommersiya bankı pulu qəbul etməkdən imtina edərsə, vətəndaş Mərkəzi Banka birbaşa müraciət etmək hüququna malikdir.
Dəyişmə prosesi necə aparılır?
Yüngül zədələnmiş pullar yerindəcə dəyişdirilə bilər.
Ciddi zədələnmiş pullar ekspertizaya göndərilir.
Ekspertiza nəticəsində pulun həqiqiliyi təsdiqlənərsə, əvəzində yeni əsginas verilir.
Qanunvericiliyə görə, bu xidmət ödənişsizdir.
Vətəndaşın hüquqları nələrdir?
Bank:
korlanmış pulu əsasız şəkildə qəbul etməkdən imtina edə bilməz,
vətəndaşdan xidmət haqqı tələb edə bilməz,
qərarını əsaslandırmalı və izah etməlidir.
Əks halda vətəndaş:
Mərkəzi Banka,
Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidmətinə
şikayət edə bilər.
