Bir çox insan aldığı bütün ərzaqları avtomatik olaraq soyuducuya yerləşdirir. Halbuki mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, bəzi məhsullar aşağı temperaturda daha tez xarab olur, dadını və qida dəyərini itirir. Yanlış saxlanma həm maddi itkiyə, həm də məhsulun keyfiyyətinin aşağı düşməsinə səbəb olur.
Azpost.info xəbər verir ki, ABŞ Kənd Təsərrüfatı Departamenti (USDA), Böyük Britaniyanın Qida Standartları Agentliyi (FSA) və bir sıra qida texnologiyası üzrə mütəxəssislər bəzi məhsulların otaq temperaturunda saxlanılmasının daha məqsədəuyğun olduğunu bildirirlər.
Pomidor
Pomidor ən çox soyuducuya qoyulan məhsullardan biridir. Lakin aşağı temperatur onun yetişmə prosesini dayandırır, hüceyrə quruluşunu dəyişdirir və nəticədə həm dadı, həm də ətri zəifləyir. Qida texnoloqları pomidorun günəş işığından uzaq, sərin otaqda saxlanmasını tövsiyə edirlər.
Kartof
Kartofun soyuducuda saxlanılması nişastanın şəkərə çevrilməsini sürətləndirir. Bişirildikdə bu kartof daha şirin dad verir və yüksək temperaturda hazırlanarkən sağlamlıq üçün arzuolunmaz maddələrin əmələ gəlmə riski artır. Kartof quru, qaranlıq və sərin yerdə saxlanmalıdır.
Soğan
Soyuducuda yüksək rütubət soğanın yumşalmasına və kiflənməsinə səbəb ola bilər. Bundan başqa, soğanın qoxusu digər məhsullara keçir. Mütəxəssislər onu yaxşı havalanan səbətdə və günəş işığından uzaq saxlamağı məsləhət görürlər.
Sarımsaq
Sarımsaq da soğan kimi soyuducuda tez cücərir və yumşalır. Otaq temperaturunda, quru və havalanan şəraitdə saxlanıldıqda aylarla keyfiyyətini qoruyur.
Bal
Balın soyuducuya qoyulması onun kristallaşmasını sürətləndirir. Bu, balın xarab olması demək deyil, lakin istifadəsini çətinləşdirir. Bal ən yaxşı şəkildə qapağı möhkəm bağlanmış şüşə qabda otaq temperaturunda saxlanılır.
Çörək
Bir çox ailələr çörəyin gec xarab olması üçün onu soyuducuya qoyur. Əslində isə aşağı temperatur çörəyin daha tez bərkiməsinə səbəb olur. Çörək 2-3 gün ərzində istifadə olunacaqsa, parça torbada və ya çörək qabında saxlanılması daha məqsədəuyğundur. Uzun müddət saxlamaq lazım gəldikdə isə dondurucu daha uyğun seçim sayılır.
Banan
Banan tropik meyvə olduğu üçün soyuğa həssasdır. Soyuducuda qabığı tez qaralsa da, meyvənin özü bir müddət yeyilə bilir. Bununla belə, yetişmə prosesi dayanır və dad xüsusiyyətləri dəyişə bilər. Bananı otaq temperaturunda saxlamaq tövsiyə edilir.
Qəhvə
Qəhvə dənələri və ya üyüdülmüş qəhvə soyuducuda saxlanıldıqda ətrafdakı qoxuları asanlıqla özünə çəkir. Bu isə içkinin aromasını zəiflədir. Qəhvə hava keçirməyən qabda, quru və sərin yerdə saxlanmalıdır.
Zeytun yağı
Aşağı temperatur zeytun yağının bulanıqlaşmasına və bərkiməsinə səbəb olur. Bu dəyişiklik məhsulu xarab etməsə də, keyfiyyətinə mənfi təsir göstərə bilər. İdeal saxlanma temperaturu 14–20 dərəcə hesab edilir.
Mütəxəssislər nə tövsiyə edir?
Qida təhlükəsizliyi üzrə ekspertlər bildirirlər ki, soyuducu yalnız tez xarab olan məhsullar – süd və süd məhsulları, çiy ət, balıq, yumurta (bəzi ölkələrin qaydalarına uyğun), hazır yeməklər və kəsilmiş meyvə-tərəvəz üçün nəzərdə tutulub. Digər məhsulların etiketində göstərilən saxlanma qaydalarına əməl etmək həm qida israfını azaldır, həm də məhsulların dadını və faydalı xüsusiyyətlərini qoruyur.
Araşdırmalara görə, dünyada hər il milyonlarla ton ərzaq düzgün saxlanılmadığı üçün tullantıya çevrilir. Mətbəxdə sadə saxlanma qaydalarına riayət etməklə həm ailə büdcəsinə qənaət etmək, həm də qida təhlükəsizliyini artırmaq mümkündür.
Sunay Aydın
