Həftəboyu işin gərginliyi, erkən oyanmaq, stress və yorğunluq bir çox insanın həyatının ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Maraqlıdır ki, məhz həftəsonu, xüsusilə də bazar günü bəzi insanlar şiddətli baş ağrısından şikayətlənirlər. Halbuki həmin gün işə getmək, tıxac və gündəlik gərginlik də olmur. Bəs bunun səbəbi nədir?
Azpost.info bildirir ki, mütəxəssislər bu vəziyyəti “istirahət günü sindromu” (Weekend Headache) adlandırırlar. Bu, xəstəlik deyil, orqanizmin həftə ərzində formalaşan rejim dəyişikliyinə verdiyi reaksiyadır.
Stress birdən azalanda orqanizm necə reaksiya verir?
Nevroloqlar bildirirlər ki, iş günlərində orqanizmdə stress hormonları – xüsusilə kortizol və adrenalinin səviyyəsi yüksək olur. Bu hormonlar insanı daha ayıq saxlayır və gərgin iş tempinə uyğunlaşdırır.
Həftəsonu isə stress birdən azalır. Kortizol səviyyəsinin kəskin enməsi bəzi insanlarda beyin damarlarının tonusuna təsir göstərərək baş ağrısına səbəb ola bilər. Buna görə də bəzən insan şənbə və ya bazar günü oyandıqdan bir neçə saat sonra ağrı hiss etməyə başlayır.
Uzun yatmaq da baş ağrısını tətikləyə bilər
Bir çox insan həftəboyu yuxusuz qaldığını düşünərək bazar günü bir neçə saat artıq yatır. Lakin həkimlər xəbərdarlıq edirlər ki, yuxu rejiminin qəfil dəyişməsi baş ağrısının ən geniş yayılmış səbəblərindən biridir.
Əgər iş günləri saat 07:00-da oyanırsınızsa, bazar günü saat 11:00-a qədər yatmaq bioloji saatın pozulmasına səbəb ola bilər. Bu isə beyində qan dövranına və hormonal tarazlığa təsir edir.
Səhər qəhvəsinin gecikməsi
Kofe içən insanlar üçün başqa bir risk də var. İş günlərində hər səhər müəyyən saatda qəhvə qəbul edən şəxs bazar günü gec oyandıqda kofeini də gec qəbul edir.
Bu zaman orqanizmdə kofein çatışmazlığı yaranır və nəticədə baş ağrısı meydana çıxa bilər. Mütəxəssislər buna “kofein çəkilmə baş ağrısı” deyirlər.
Susuz qalmaq
İsti yay günlərində orqanizmin mayeyə ehtiyacı daha da artır. Həftəsonu insanlar daha çox açıq havada olur, uzun gəzintiyə çıxır və ya çimərliyə gedirlər. Bu zaman kifayət qədər su qəbul edilməzsə, yüngül susuzlaşma belə baş ağrısına səbəb ola bilər.
Qidalanma rejiminin dəyişməsi
Bazar günü səhər yeməyini gec yemək, naharı buraxmaq və ya çox yağlı qidalar qəbul etmək qan şəkərinin dəyişməsinə səbəb olur. Bu dəyişiklik də bəzi insanlarda baş ağrısını tətikləyən əsas amillərdən sayılır.
Migreni olan insanlar daha həssasdır
Nevroloqlar bildirirlər ki, migren diaqnozu olan şəxslərdə gündəlik rejimin kiçik dəyişiklikləri belə tutmanı başlada bilər. Gec yatmaq, uzun yatmaq, qidalanma saatlarının dəyişməsi və stress səviyyəsinin qəfil azalması migren hücumlarını asanlıqla tətikləyə bilir.
Baş ağrısının qarşısını necə almaq olar?
Həkimlər aşağıdakı tövsiyələri verirlər:
Həftəsonu da mümkün qədər eyni saatda oyanmağa çalışın.
Gün ərzində kifayət qədər su için.
Səhər yeməyini gecikdirməyin.
Qəhvə qəbul edirsinizsə, vaxtını kəskin dəyişməyin.
Gündəlik yuxu müddətini 1 saatdan çox artırmayın.
Açıq havada yüngül fiziki aktivlik edin.
Nə vaxt həkimə müraciət etmək lazımdır?
Əgər baş ağrısı hər həftə təkrarlanırsa, çox güclüdürsə, ürəkbulanma, qusma, görmədə pozğunluq, nitqdə çətinlik və ya ətraflarda keyimə ilə müşayiət olunursa, bunu adi yorğunluqla əlaqələndirmək olmaz. Belə hallarda mütləq nevroloqun müayinəsindən keçmək lazımdır.
Mütəxəssislərin fikrincə, “istirahət günü sindromu” əksər hallarda təhlükəli olmasa da, orqanizmin gündəlik rejimdəki kəskin dəyişikliklərə həssas olduğunu göstərir. Hətta həftəsonu belə yuxu, qidalanma və fiziki aktivlik rejimini mümkün qədər sabit saxlamaq baş ağrılarının qarşısını almağa kömək edə bilər.
