Dənizlərin ən qəribə canlılarından biri olan ahtapot görünüşünə görə fantastik film obrazını xatırlada bilər. Amma onun biologiyası bəlkə də görünüşündən daha maraqlıdır.
Osminoqun üç ürəyi var. Onlardan ikisi qanı qəlsəmələrə ötürür, üçüncüsü isə oksigenlə zəngin qanı bədənin digər hissələrinə çatdırır. Maraqlıdır ki, əsas ürək ahtapot üzərkən fəaliyyətini dayandırır. Bu səbəbdən osminoqlar uzun məsafəni üzməkdənsə, dənizin dibində sürünməyə üstünlük verirlər.
Onların qanı da insanlardan fərqlidir.
Osminoq qanının mavi görünməsinin səbəbi tərkibində mis əsaslı hemocyanin zülalının olmasıdır. İnsanlarda oksigenin daşınmasında dəmir əsaslı hemoglobin iştirak edir və qan qırmızı görünür. Osminoqlarda isə mis əsaslı sistem qanı mavi rəngə çevirir.
Daha maraqlısı isə onların beynidir.
Osminoqun neyronlarının təxminən üçdə ikisi başında deyil, qollarında yerləşir. Bu, qolların müəyyən mürəkkəb hərəkətləri nisbətən müstəqil şəkildə həyata keçirməsinə imkan verir. Tədqiqatlarda osminoqun problemləri həll edə, labirintlərdə istiqamət tapa və öyrəndikləri həlləri yadda saxlaya bildikləri göstərilib.
Onların qolları sadəcə hərəkət vasitəsi də deyil. Osminoq qollarından istifadə edərək ətraf mühiti araşdırır, qida əldə edir və müxtəlif obyektlərlə qarşılıqlı əlaqəyə girir.
Osminoqlar olduqca qədim canlılardır.
Osminoqların əcdadlarından birinə aid məlum ən qədim fosillərdən biri təxminən 330 milyon il əvvələ aiddir. Bu isə dinozavrların meydana çıxmasından çox əvvəlki dövr deməkdir. Həmin fosilin müasir ahtapotlardan fərqli olaraq 10 ətrafı əzaya malik olduğu bildirilir.
Osminoqun mürəkkəbi də yalnız “tüstü pərdəsi” funksiyası daşımır. Mürəkkəbdəki bəzi maddələr yırtıcının görmə, qoxu və dad hisslərinə təsir göstərə bilər. Beləliklə, heyvan təhlükə zamanı həm gizlənir, həm də hücum edən canlı üçün əlavə maneə yaradır.
Ən maraqlı faktlardan biri isə onların intellektual qabiliyyətləridir. Osminoqlar müxtəlif obyektləri manipulyasiya edə, qabıqları aça və bəzi tapşırıqları təkrar həll edə bilirlər.
Yəni dənizin dibində səssizcə hərəkət edən bu canlı sadəcə qeyri-adi görünüşlü molyusk deyil. Üç ürəyi, mavi qanı, yüksək inkişaf etmiş sinir sistemi və milyonlarla illik təkamül tarixçəsi olan olduqca mürəkkəb canlıdır.
