Tibb sahəsində aparılan son araşdırmalar göstərir ki, qadınlarda bir çox ciddi xəstəliklərin diaqnostikası kişilərə nisbətən daha gec həyata keçirilir. Bu fərq bəzən illərlə çəkir və müalicənin effektivliyini azaldır. Mütəxəssislər bunun səbəblərini həm bioloji fərqliliklərdə, həm də tibbi yanaşmalardakı stereotiplərdə görürlər.
AzPost xəbər verir ki, qadın sağlamlığında diaqnozun gecikməsinə səbəb olan bir neçə fundamental faktor mövcuddur.
Atipik simptomlar: “Kişi modeli” problemi
Onilliklər boyu tibbi dərsliklər və tədqiqatlar əsasən kişi orqanizmi üzərində qurulub. Məsələn, infarkt zamanı kişilərdə kəskin döş qəfəsi ağrısı xarakterikdirsə, qadınlarda bu, sadəcə yorğunluq, ürəkbulanma və ya bel ağrısı ilə özünü büruzə verə bilər. Nəticədə, qadınlar həyati təhlükə anında belə yanlış diaqnozla evə göndərilirlər.
Simptomların “psixolojiləşdirilməsi”
Tədqiqatlar göstərir ki, qadınların fiziki ağrı şikayətləri həkimlər tərəfindən daha çox “stress”, “təşviş” və ya “hormonal dəyişiklik” kimi qiymətləndirilir. Ağrının real fiziki səbəbini tapmaq əvəzinə, xəstəyə psixoloji sakitləşdiricilər tövsiyə olunur ki, bu da xərçəng, autoimmun xəstəliklər və ya xroniki iltihabların gizli inkişafına şərait yaradır.
Ağrıya dözümlülük və sosial faktorlar
Qadınlar çox vaxt ailə qayğıları və iş yükü səbəbindən öz sağlamlıqlarını arxa plana atırlar. “Keçib gedər” düşüncəsi və yüksək ağrı həddi simptomların kəskinləşənə qədər diqqətdən kənarda qalmasına səbəb olur. Xüsusilə endometrioz kimi xəstəliklərin diaqnozu orta hesabla 7-10 il gecikir, çünki ağrılı proseslər “təbii hal” kimi qəbul edilir.
Nə etməli?
Mütəxəssislər qadınlara öz bədənlərinə qarşı daha diqqətli olmağı və şikayətləri kəskinləşmədən peşəkar müayinədən keçməyi tövsiyə edir. Həkimlərlə ünsiyyətdə simptomları konkret təsvir etmək və lazımi analizləri tələb etmək diaqnozun vaxtında qoyulması üçün kritik əhəmiyyət kəsb edir.
