Səhər yeməyi günün ən vacib qidalanma mərhələsi hesab olunur. Lakin mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, acqarına qəbul edilən bəzi qidalar həzm sisteminə zərər verə, qan şəkərinin kəskin dəyişməsinə səbəb ola və gün ərzində halsızlıq hissini artıra bilər.
Qastroenteroloqlar və dietoloqlar bildirirlər ki, səhər ilk qəbul edilən qida mədənin fəaliyyətinə, maddələr mübadiləsinə və enerji səviyyəsinə birbaşa təsir göstərir.
1. Şirin bulka və digər xəmir məmulatları
Bir çox insan səhər yeməyini kruassan, bulka və ya şirin peçenye ilə əvəz edir. Bu məhsullar sürətlə həzm olunan karbohidratlarla zəngindir.
Nəticədə qan şəkəri qısa müddətdə yüksəlir, sonra isə sürətlə aşağı düşür. Bu isə 1-2 saat sonra yenidən aclıq hissi, yorğunluq və diqqət zəifləməsi yaradır.
Dietoloqlar səhər yeməyində tam taxıllı çörək, yumurta və pendir kimi zülal tərkibli qidalara üstünlük verməyi tövsiyə edirlər.
2. Qazlı və şəkərli içkilər
Acqarına qazlı içkilər və hazır meyvə şirələri qəbul etmək mədənin selikli qişasını qıcıqlandıra bilər.
Bundan əlavə, bu içkilərin tərkibində yüksək miqdarda şəkər olduğundan insulin səviyyəsində kəskin dəyişikliklər baş verir.
Mütəxəssislər səhər ilk olaraq adi su içməyi, daha sonra isə şəkərsiz çay və ya qəhvə qəbul etməyi məsləhət görürlər.
3. Sitrus meyvələri
Portağal, limon və qreypfrut C vitamini ilə zəngin olsa da, acqarına hər kəs üçün uyğun hesab edilmir.
Qastroenteroloqlar bildirirlər ki, yüksək turşuluq mədə həssaslığı olan insanlarda qıcqırma, yanma və narahatlıq yarada bilər.
Bu meyvələri əsas yeməkdən sonra qəbul etmək daha məqsədəuyğundur.
4. Acqarına yalnız qəhvə içmək
Bir çox insan günə yalnız bir fincan qəhvə ilə başlayır.
Araşdırmalar göstərir ki, acqarına qəhvə bəzi insanlarda mədə turşusunun ifrazını artırır və həzm sistemində narahatlıq yarada bilər. Bundan əlavə, qəhvə iştahı müvəqqəti azaltsa da, sonradan daha çox yeməyə səbəb ola bilər.
Mütəxəssislər qəhvəni yüngül səhər yeməyindən sonra içməyi tövsiyə edirlər.
5. Acı və çox ədviyyatlı qidalar
Acqarına bibərli və ədviyyatlı yeməklər qəbul etmək mədə divarını qıcıqlandıra bilər.
Xüsusilə qastrit və ya reflüks problemi olan insanlar üçün bu vərdiş riskli hesab olunur.
6. Hazır yoqurtlar
Meyvəli və şirin yoqurtların əksəriyyətində əlavə şəkər olur.
Dietoloqlar şəkərsiz təbii yoqurtun daha faydalı olduğunu bildirirlər. Onu qoz, yulaf və ya giləmeyvə ilə birlikdə qəbul etmək həm toxluq hissini artırır, həm də bağırsaq mikroflorasını dəstəkləyir.
7. Enerji içkiləri
Enerji içkilərinin tərkibində yüksək miqdarda kofein və şəkər olur.
Acqarına qəbul edildikdə ürək döyüntüsünü sürətləndirə, qan təzyiqini artıra və sinir sisteminə əlavə yük yarada bilər.
Bəs səhər nə yemək lazımdır?
Qidalanma mütəxəssisləri səhər yeməyinin zülal, faydalı yağ və mürəkkəb karbohidratlardan ibarət olmasını tövsiyə edirlər.
Faydalı seçimlər bunlardır:
qaynadılmış və ya omlet şəklində yumurta;
yulaf sıyığı;
kəsmik və ya şəkərsiz təbii yoqurt;
tam taxıllı çörək;
qoz, badam və fındıq;
xiyar, pomidor və digər tərəvəzlər.
Həkimlər bildirirlər ki, sağlam günə düzgün səhər yeməyi ilə başlamaq həm həzm sistemini qoruyur, həm də gün ərzində enerji səviyyəsini sabit saxlayır. Acqarına yüksək şəkərli, turşulu və ya emal olunmuş qidalardan uzaq durmaq gələcəkdə piylənmə, şəkərli diabet və mədə-bağırsaq xəstəlikləri riskini azaltmağa kömək edə bilər.
