Qan şəkərinə nəzarət edən insanlar üçün meyvə seçimi də müəyyən əhəmiyyət daşıya bilər. Alma və üzümün hər ikisi təbii şəkər, vitaminlər və bitki mənşəli faydalı birləşmələr ehtiva edir. Lakin bəzi göstəricilərə görə alma qan şəkərinin daha tədricən yüksəlməsi baxımından müəyyən üstünlüyə malik ola bilər.
Health nəşrinin yazdığına görə, bunun əsas səbəblərindən biri meyvələrdəki lifin miqdarıdır.
Orta ölçülü bir almada təxminən 4 qram lif, bir stəkan üzümdə isə təxminən 1,5 qram lif olur. Lif karbohidratların həzmini və sorulmasını ləngidə bildiyindən yeməkdən sonra qanda qlükozanın daha tədricən yüksəlməsinə kömək edə bilər.
Alma niyə üstün ola bilər?
Alma təkcə daha çox lif ehtiva etməsi ilə deyil, həm də pektin adlı həll olunan lif növü ilə seçilir. Pektin həzm sistemində geləbənzər struktur yarada və qida maddələrinin mənimsənilmə sürətinə təsir göstərə bilər.
Almanın quruluşu da burada rol oynaya bilər. Üzümə nisbətən alma daha çox çeynəmə tələb edir. Daha sıx quruluş və yüksək lif miqdarı şəkərlərin orqanizm tərəfindən daha tədricən mənimsənilməsinə şərait yarada bilər.
Health-in təqdim etdiyi məlumatlara görə, almanın qlikemik indeksi adətən 36-40 arasında dəyişir və bu, aşağı göstərici hesab olunur.
Bəs üzüm?
Qan şəkərinə nəzarət edən insanların üzümü tamamilə menyudan çıxarmasına əsas yoxdur. Üzümdə antioksidant xüsusiyyətləri olan polifenollar da var.
Üzümün tərkibindəki resveratrol və antosianinlər kimi bəzi maddələr onların qlükoza mübadiləsinə mümkün təsiri baxımından araşdırılıb. Lakin hazırkı məlumatlar bu maddələri qan şəkərinə nəzarəti yaxşılaşdıran sübut edilmiş vasitə hesab etmək üçün kifayət deyil.
Üzümün qlikemik indeksi alma ilə müqayisədə bir qədər yüksəkdir və çeşiddən asılı olaraq təxminən 43-53 arasında göstərilir. Bununla belə, hər iki meyvə aşağı və ya orta qlikemik indeksli qidalar sırasına daxil edilir.
Əsas məsələ yalnız meyvə seçimi deyil
Qanda şəkərin səviyyəsinə reaksiyanı yalnız hansı meyvənin yeyilməsi müəyyən etmir. Porsiyanın ölçüsü, ümumi qidalanma və meyvənin hansı qidalarla birlikdə qəbul edilməsi də mühüm rol oynayır.
Meyvəni bütöv şəkildə yemək də vacibdir. Həm alma, həm də üzüm bütöv halda lifini saxlayır. Şirə hazırlandıqda isə lifin əhəmiyyətli hissəsi itirilə bilər. Bu zaman təbii şəkərlərin daha sürətlə mənimsənilməsi və qlükozanın daha kəskin yüksəlməsi mümkün olur.
Yəni qan şəkərinə nəzarət baxımından bütöv alma bir qədər daha əlverişli seçim ola bilər, lakin üzüm də düzgün porsiyada sağlam qidalanmanın bir hissəsi ola bilər.
Sunay Aydın
