Smartfondan saatlarla istifadə yalnız görmə qabiliyyətinə təsir göstərmir. Telefon ekranında davamlı skrollamaq yuxunun keyfiyyətini poza, boyun ağrılarına səbəb ola, fiziki aktivliyi azalda və psixoloji gərginliyi artıra bilər.
“Mirror” yazır ki, britaniyalı həkim Amir Xan smartfondan həddindən artıq istifadənin 5 əsas nəticəsini açıqlayıb. Bu problemlərin bəziləri ekran qarşısında cəmi bir neçə saat keçirdikdən sonra hiss oluna bilər. Digərləri isə telefonla günün böyük hissəsini keçirmək vərdişi formalaşdıqda üzə çıxır.
Uzun müddət skroll edəndə ilk növbədə gözlər əziyyət çəkir
Ən nəzərəçarpan problemlərdən biri gözlərə düşən yükdür. İnsan uzun müddət ekrana baxanda göz qırpma tezliyi azala bilər. Nəticədə gözlərin səthi kifayət qədər nəmlənmir.
Bunun nəticəsində gözlərdə quruluq və yorğunluq, görmənin müvəqqəti bulanması və ya baş ağrısı yarana bilər.
Yükü azaltmaq üçün vaxtaşırı ekrandan uzaqlaşmaq və baxışları müxtəlif məsafələrdə yerləşən obyektlərə yönəltmək tövsiyə olunur.
Bu, smartfondan həm əyləncə, həm də iş üçün istifadə edən və günün əhəmiyyətli hissəsini ekran qarşısında keçirən insanlar üçün xüsusilə vacibdir.
Telefonu aşağı tutmaq boyuna zərər verir
Digər problem birbaşa ekranla deyil, insanların telefonu hansı vəziyyətdə saxlaması ilə bağlıdır.
Smartfon adətən göz səviyyəsindən xeyli aşağıda tutulur. Buna görə insan uzun müddət başını önə əyir.
Belə vəziyyət boyun əzələlərinə düşən yükü artırır. Bu vərdiş davamlı xarakter aldıqda boyunda ağrı, gərginlik və düzgün olmayan duruş problemləri yarana bilər.
Yükü azaltmaq üçün bədən vəziyyətini daha tez-tez dəyişmək və smartfonu uzun müddət çox aşağıda saxlamamaq lazımdır.
Telefon normal yuxuya mane ola bilər
Gecə saatlarında smartfondan istifadə istirahətin keyfiyyətinə də təsir edə bilər. Ekrandan yayılan işıq orqanizmin yuxuya hazırlaşması ilə bağlı təbii proseslərə, o cümlədən melatonin hormonunun ifrazına təsir göstərə bilər.
Digər problem isə baxılan məzmunun özüdür. Mesajlar, qısa videolar, xəbərlər və bildirişlər insanın diqqətini yuxudan əvvəl də aktiv saxlamağa davam edir.
Nəticədə yataqda telefon skrollamaq vərdişi yuxuya getməyi gecikdirə və yuxunun müddətini qısalda bilər.
Sonsuz informasiya axını beynin dincəlməsinə imkan vermir
Həkim Amir Xan telefonun psixoloji vəziyyətə təsirinə də diqqət çəkib.
Davamlı bildirişlər və fasiləsiz informasiya qəbul etmək gərginlik hissini qoruyub saxlaya və insanın tam istirahət etməsinə mane ola bilər.
Həddindən artıq ekran vaxtı, xüsusilə gənclər arasında, narahatlıq və depressiv simptomlarla əlaqələndirilir. Lakin smartfonu bu problemlərin yeganə səbəbi hesab etmək olmaz.
Burada cihazdan istifadə müddəti, izlənilən məzmunun xarakteri və insanın digər həyat tərzi xüsusiyyətləri də mühüm rol oynayır.
Telefon qarşısında çox vaxt keçirmək hərəkəti azaldır
Beşinci problem fiziki aktivliyin azalmasıdır.
Hər gün bir neçə saat telefon skrollamaq insanın əsasən oturaraq və ya uzanaraq keçirdiyi vaxtı artırır. Bu zaman həmin vaxt gəzinti və digər fiziki fəaliyyətlərə sərf olunmur.
Belə rejim davamlı xarakter aldıqda ümumi hərəkətlilik səviyyəsi aşağı düşür.
Oturaq həyat tərzi isə piylənmə, ürək-damar xəstəlikləri və 2-ci tip diabet riskinin artması ilə əlaqələndirilir.
Buna görə telefon istifadəsini tamamilə dayandırmaqdan daha çox, gün ərzində ekran qarşısında keçirilən vaxtı azaltmaq, fasilələr vermək və fiziki aktivliyi artırmaq vacibdir.
