Skip to content
cropped-cropped-logo.png

Analitik İnternet Portalı

Primary Menu
  • Siyasət
  • Dünya
  • Müsahibə
  • İqtisadiyyat
  • Araşdırma
  • Gündəm
  • İdman
  • Media
  • Şou Biznes
  • Sosial
  • Redaksiya Siyasəti
Light/Dark Button
  • Araşdırma

Sirli “qara dəlik”lər göydə yox, yerdə ola bilər –

User 28 İyun 2025 - 12:03 (Last updated: 28 İyun 2025 - 10:22)
qara delik

Alimlər kainatın yaranmasının ilkin vaxtında əmələ gələn “qara dəlikləri” axtarmaq üçün yeni üsul təklif ediblər.

Azpost.info bildirir ki, tədqiqatçıların fikrincə, bu “qara dəlik”lər planetlərdə, asteroidlərdə və hətta Yer kürəsindəki qədim tikililərdə unikal izlər qoya bilərlər.

Beynəlxalq astrofiziklər qrupunun elmi işi “Physics of the Dark Universe” (PDU) jurnalında dərc olunub.

İlkin qara dəliklər Böyük Partlayışdan qısa müddət sonra meydana çıxa bilən hipotetik obyektlərdir. Onlar qaranlıq materiyanın rolu üçün potensial namizədlərdən biri hesab olunurlar. “Qara dəliklər” həmçinin cazibə dalğalarının mənbələri və bir çox kosmoloji sirlərin açılmasının açarı ola bilərlər.

Planetlərin və ya asteroidlərin içərisinə daxil olduqdan sonra qara dəliklər maye nüvələrini udur. Nəticədə içi boş qabıqlar qalır. Əgər bu qabıların ölçüsü Yer radiusunun 10 faizini keçmirsə, öz formasını saxlaya bilir.

“Belə izləri müasir teleskoplar aşkar edə bilər: onların ölçülərinin nisbətən aşağı sıxlığı içi boş bir quruluşu ilkin qara dəliklə qarşılıqlı əlaqəsini göstərə bilər” -deyə tədqiqatın rəhbəri, professor Dejan Stojkovic vurğulayıb.

Ancaq indiyə qədər bu üsuldan istifadə edilməklə heç bir ilkin qara dəlik aşkar edilməyib. Qara dəlik qaya kimi bərk cisimdən keçərsə, o, arxasında mikrotunel – diametri təxminən 0,1 mikron olan dar, düz kanal buraxa bilər. Alimlər təklif edirlər ki, bu tunellər milyon ildən çox yaşı olan obyektlərdə: qədim qayalarda və ya binalarda tapıla bilər.

İlkin qara dəliklərin axtarışının yeni üsulu o qədər də effektiv deyil.

“Bir milyard ildən sonra qara dəliyin qayadan keçməsi ehtimalı 0,000001-dir”,- professor əlavə edib.

Bununla belə, aşkarlanma şansının aşağı olmasına baxmayaraq, elm adamları hesab edirlər ki, bu cür təcrübələr əhəmiyyətli resurs tələb etmədiyi üçün məntiqlidir.

Kəşf ilkin qara dəliklərin mövcudluğunu sübut etmək üçün ilk addım ola bilər və gələcəkdə onların Kainatın inkişafındakı roluna işıq sala bilər.

AzPost.az

Post navigation

Previous: AZAL bu gündən Bakı–Təl-Əviv–Bakı reyslərini bərpa edir
Next: “Qardaşlarımın qətlində məqsəd Azərbaycan diasporuna divan tutmaqdır” –

Oxşar xəbərlər

oqrular esas
  • Araşdırma

Gündüz fəhlə, gecə quldur… – Bakıda kassaları qarət edən dəstə necə ifşa olundu?

User 15 Noyabr 2026 - 15:47
heyder eliyev kitab
  • Araşdırma

Heydər Əliyevlə bir kadrda – 45 il əvvəlki şəkildə olan şəxslər kimdir? / FOTOXRONİKA

User 09 Noyabr 2026 - 23:18
bmt katib nasist
  • Araşdırma

BMT-nin Baş katibinin gizlətdiyi nasist keçmişi – Kurt Valdhaymın böyük sirri

User 07 Noyabr 2026 - 20:13

xƏBƏR

Hava
  • Sosial

Sabaha olan hava proqnozu

User 20 Noyabr 2026 - 13:10
Noyabrın 21-də gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb. Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən verilən xəbərə görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında hava...
Read more about Sabaha olan hava proqnozu
Media və Yayım Şurası jurnalistlər üçün müsabiqə elan etdi sayt online
  • Media

Media və Yayım Şurası jurnalistlər üçün müsabiqə elan etdi

User 20 Noyabr 2026 - 13:07
DYP sürücülərə müraciət etdi – Bu yolda hərəkət məhdudlaşacaq DYP
  • Sosial

DYP sürücülərə müraciət etdi – Bu yolda hərəkət məhdudlaşacaq

User 20 Noyabr 2026 - 13:05
“Trendyol”da “Əfsanə günlər ” başlayır 1200x800 (1)
  • Media

“Trendyol”da “Əfsanə günlər ” başlayır

User 20 Noyabr 2026 - 12:43
“Tramp İran məsələsində Rusiya və Çindən kömək istəyib” – Tofiq Zülfüqarov tofiq zülfüqarov
  • Siyasət

“Tramp İran məsələsində Rusiya və Çindən kömək istəyib” – Tofiq Zülfüqarov

User 20 Noyabr 2026 - 12:04
  • Haqqımızda
  • Əlaqə
Copyright © Bütün hüquqlar qorunur | ReviewNews by AF themes.