Söhbət etdiyiniz zaman faktları emosiya ilə əvəz edən müəyyən linqvistik ifadələrdən ehtiyatlı olmalısınız.
Azpost.info bildirir ki, bir insanın düşüncələrini ifadə etmə tərzi çox vaxt onun düşüncə tərzi, mühakimə yürütmə və arqumentlər qurma qabiliyyəti haqqında çox şey ortaya qoyur. Psixoloqlar qeyd edirlər ki, nitq yalnız emosiyaları deyil, həm də intellektual vərdişləri əks etdirir.
Bu barədə Blikk portalı yazır.
Mütəxəssislərin fikrincə, bəzi ümumi ifadələr zəif arqumenti, qeyri-müəyyən düşüncəni və ya ünsiyyətdə yetkinliyin olmamasını göstərə bilər.
Zəif arqumenti göstərə biləcək ifadələr
Mütəxəssislər bununla bağlı bir neçə tipik ifadəni qeyd edirlər:
“Bu, elə belə də aydındır.”
Bu ifadə tez-tez insanın mövqeyini izah etmək və ya dəlil gətirmək əvəzinə istifadə olunur.
“Nə demək istədiyimi başa düşürsən də”.
Bu, fikrin qeyri-müəyyən şəkildə formalaşdığını və ya tam düşünülmədiyini göstərə bilər.
“Mən sadəcə dedim”
Bəzən insanın öz sözləri üçün məsuliyyətdən yayınmaq üçün bir yol kimi xidmət edir.
“Hamı bunu bilir”
Bu cür ümumiləşdirmələr çox vaxt inandırıcı səslənir, lakin faktiki əsası yoxdur.
Mütəxəssislər həmçinin bu siqnallara “inan mənə”, “incimə, amma…” və ya “nə olursa olsun” kimi ifadələri aid edirlər ki, bunlar digər şəxsə təzyiq göstərmək və ya həqiqi arqumentlər olmadan mübahisəni bitirmək üçün istifadə edilə bilər.
Sözlər məntiqi əvəz etdikdə
Sosial psixoloq Peter Ditto izah edir ki, bu cür ifadələr bəzən bir növ “zehni qısa yol” kimi çıxış edir, burada insan izahatlardan yayınır və mövqeyini anlamaq yükünü effektiv şəkildə başqasına ötürür.
Məsələn, “özün Google-da axtar” və ya “hamı bu barədə danışır” kimi şərhlər bir fikrin təsdiqlənmiş faktlara deyil, şayiələrə və ya başqalarının iddialarına əsaslandığını göstərə bilər.
Bu, əslində nə deməkdir?
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, bu ifadələr insanda aşağı zəkanı göstərmir.
Əksinə, onlar məhsuldar müzakirəyə mane olan düşüncə vərdişlərini – ümumiləşdirmə meylini, mübahisədən yayınmağı və ya məntiq əvəzinə emosional təzyiqə güvənməyi göstərə bilər.
Buna görə də psixoloqlara görə, insanın təkcə nə deməsi deyil, həm də düşüncələrini necə qurması vacibdir.
