“Kənd təsərrüfatı üçün formal olaraq subsidiyalar mövcuddur. Amma praktikada onların təsiri çox məhduddur”.
Azpost.info bildirir ki, bu sözləri kənd təsərrüfatı üzrə ekspert Vahid Məhərrəmov “Bakinski raboçiy” qəzetinə müsahibəsində deyib.
Ekspert yanacaq qiymətlərinin artması fonunda verilən bu subsidiyarın artan xərcləri ödəmədiyini deyib.
“Birincisi, vəsait dizel yanacağının qiymətləri qaldırılmadan əvvəl əvvəlcədən təsdiqlənir. Bu o deməkdir ki, fermerlər artıq artan xərclərlə üzləşirlər, lakin hələlik kompensasiya verilməyib. Subsidiya hər hektar üçün 210 manat olsa belə, bu, real itkiləri ödəmək üçün tamamilə yetərli deyil”-deyə ekspert vurğulayıb.
İranla bağlı müqayisə aparan V. Məhərrəmli bildirib ki, qonşu ölkədə uzun illərdir ki, kənd təsərrüfatı istehsalçıları üçün bir litr dizel yanacağının qiyməti cəmi iki qəpikdir, amma adi insanlar isə daha çox pul ödəyir: “Bu o deməkdir ki, fermerlər yanacaq qiymətlərinin artmayacağını dəqiq bilirlər və istehsallarını planlaşdıra bilirlər. Lakin Azərbaycanda qiymət artımları tez-tez və gözlənilmədən baş verir və fermerlər artan xərcləri necə kompensasiya edəcəklərini bilmirlər”.
Ekspertin fikrincə sabit dizel qiyməti isə əkini proqnozlaşdırmağa imkan verir: fermerlər əkin, şumlama və yığım xərclərini planlaşdıra bilirlər. Tarif daim dəyişirsə, fermerlər zərər çəkirlər, çox vaxt lazımi vəsaitləri çatışmır. Nəticədə, onlar kənd təsərrüfatı təcrübələrində azalmalara məcbur olurlar.
“Hətta məhsul yığımından sonra verilən rəsmi subsidiyalar da çox gec gəlir. Fermerlər pulu məhsul yığımından sonra deyil, əkin və şumlamaya başlamazdan əvvəl almalıdırlar. Buna görə də elan edilən dəstək tədbirləri vaxtında həyata keçirilmir və səmərəsizdir”-deyə o qeyd edib.
Subsidiya sistemindəki problemlərə toxunan ekspert qeyd edib ki, əsas problem ödənişlərin çox vaxt çox gec alınmasıdır: “Məsələn, fermerlər arpa yığımından sonra dərhal pambıq əkməyə başlayırlar. Lakin Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi hesab edir ki, torpaqların təkrar istifadəsi üçün subsidiyalar uyğun deyil. Bizdə bir neçə min belə istehsalçı var. Digər ölkələrlə müqayisədə subsidiyalarımız azdır, bir çox məhsul üçün hektar başına cəmi 210-230 manat. Mən subsidiyaların əvvəlcədən və mərhələli şəkildə ödənilməsini təklif etmişdim: əkin əvvəli avans, qalan hissəsi isə fermerin satıla bilən məhsulu təhvil verməsindən sonra. Bu yanaşma xərcləri planlaşdırmağa, gübrələrin alınmasına, avadanlıqların ödənilməsinə və ən vacib anda vəsait çatışmazlığının qarşısını almağa imkan verir”- deyə V. Məhərrəmli vurğulayıb.
