Hipertoniya yalnız xəstəlik deyil, həm də gündəlik həyat tərzi ilə əlaqəli risk faktorlarının nəticəsi ola bilər. Qidalanma, fiziki aktivlik, artıq çəki, stress və zərərli vərdişlər arterial təzyiqə təsir göstərir.
Həkimlərin tövsiyələrinə əməl etmək və sağlam vərdişləri gündəlik həyata daxil etmək təzyiqin nəzarətdə saxlanmasına kömək edə bilər. Lakin hipertoniya diaqnozu qoyulmuş şəxslər həkimin təyin etdiyi dərmanları özbaşına dayandırmamalıdır.
Çəkiyə nəzarət edin
Artıq çəki ürək-damar sisteminin yükünü artırır və yüksək təzyiq riskini yüksəldə bilər. Sağlam çəkinin qorunması ürəyin işini yüngülləşdirir və ümumi sağlamlığa müsbət təsir göstərir.
Duzdan az istifadə edin
Həddindən artıq duz qəbulu orqanizmdə mayenin saxlanmasına və nəticədə arterial təzyiqin yüksəlməsinə səbəb ola bilər.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı böyüklərə gündə 5 qramdan az duz qəbul etməyi tövsiyə edir. Yeməklərə əlavə duz əvəzinə müxtəlif ədviyyatlardan və təbii otlardan istifadə etmək mümkündür.
Siqaret və alkoqoldan uzaq durun
Siqaret damarların vəziyyətinə mənfi təsir göstərir və ürək-damar xəstəlikləri riskini artırır. Alkoqolun həddindən artıq qəbulu da arterial təzyiqə mənfi təsir göstərə bilər.
Bu vərdişlərdən imtina etmək ürək və damarların sağlamlığının qorunmasına kömək edir.
Daha çox hərəkət edin
Müntəzəm fiziki aktivlik ürək-damar sistemini gücləndirir, çəkinin azalmasına və metabolizmin yaxşılaşmasına kömək edir.
Gəzinti, üzgüçülük, yoqa və orta intensivlikli güc məşqləri faydalı ola bilər. Əsas məsələ fiziki aktivliyin müntəzəm olmasıdır.
Kofeini həddindən artıq qəbul etməyin
Kofein bəzi insanlarda qısa müddət ərzində arterial təzyiqi yüksəldə bilər. Xüsusilə yüksək təzyiq problemi olan şəxslərin kofeinə fərdi reaksiyasını nəzərə alması vacibdir.
Tərəvəz və meyvələri artırın
Tərəvəz, meyvə, paxlalılar, tam taxıllar, qoz-fındıq və digər faydalı məhsullarla zəngin qidalanma ürək-damar sağlamlığını dəstəkləyir.
Kalium və maqneziumla zəngin qidalar, o cümlədən ispanaq, brokkoli, avokado, banan, qoz-fındıq və giləmeyvələr balanslı rasionun tərkib hissəsi ola bilər.
Stressi və yuxunu nəzarətdə saxlayın
Xroniki stress arterial təzyiqin yüksəlməsinə və onun kəskin dəyişməsinə səbəb ola bilər. Nəfəs məşqləri, meditasiya, yoqa və digər rahatlama üsulları stressin idarə olunmasına kömək edə bilər.
Bununla yanaşı, kifayət qədər yatmaq və istirahət rejiminə əməl etmək də vacibdir.
Təzyiqi mütəmadi ölçün
Öz arterial təzyiqinizi mütəmadi ölçmək dəyişiklikləri vaxtında aşkar etməyə imkan verir. Lakin evdə aparılan ölçmələr həkim müayinəsini əvəz etmir.
Təzyiq davamlı olaraq yüksək qalırsa və ya baş ağrısı, sinə ağrısı, nəfəs darlığı, güclü başgicəllənmə kimi əlamətlər yaranırsa, həkimə müraciət etmək lazımdır.
Sağlam qidalanma, normal çəki, fiziki aktivlik, stressin idarə olunması və zərərli vərdişlərdən uzaq durmaq arterial təzyiqin nəzarətdə saxlanmasına kömək edən əsas amillərdəndir. Bununla belə, hipertoniya multifaktorial xəstəlikdir və bəzi insanlarda həyat tərzi dəyişiklikləri ilə yanaşı dərman müalicəsi də tələb olunur.
Sunay Aydın
