“Nyu-York Tayms” qəzeti ABŞ-ın İranda hakimiyyətə gətirmək istədiyi siyasi liderin kimliyi barədə sensasion məqalə yayımlayıb.
Azpost.info bildirir ki, müharibənin əvvəlində İsrailin İranın ali liderini və digər yüksək vəzifəli şəxsləri öldürdüyü hücumlardan bir neçə gün sonra Prezident Tramp açıq şəkildə İranın “daxildən” birinin hakimiyyətə gəlməsinin daha yaxşı olacağını bildirdi.
Məlum olub ki, ABŞ və İsrailin planında olduqca gözlənilməz bir şəxsin adı var: Bu, İsrail və Amerika əleyhinə sərt baxışları ilə tanınan keçmiş İran prezidenti Mahmud Əhmədinejaddır. Əhmədinejad müharibənin ilk günündə Tehrandakı evinə hücum zamanı yaralanmışdı. ABŞ-ın adı çəkilməsini istəməyən rəsmiləri və Əhmədinejadın bir köməkçisi bildirib ki, bu hücum onu ev dustaqlığından azad etmək üçün nəzərdə tutulmuşdu,
O, hücumdan sağ çıxıb, lakin hadisədən sonra rejim dəyişikliyi planından məyus olub. O vaxtdan bəri Əhmədinejad ictimaiyyət arasında görünməyib və onun hazırkı yeri və vəziyyəti məlum deyil.
Bu qapalı əməliyyatın mövcudluğu İsrailin İranın teokratik hökumətini devirmək üçün hazırladığı çoxmərhələli planın bir hissəsi olub. Bəzi Amerika rəsmiləri Əhmədinejadın hakimiyyətə qayıtma ehtimalına xüsusilə şübhə ilə yanaşırdılar.
Ağ Evin mətbuat katibi Anna Kelli rejim dəyişikliyi planı və Əhmədinejadla bağlı şərh istəyinə cavab olaraq bildirib: “Əvvəldən Prezident Tramp Epik Qəzəb Əməliyyatı üçün məqsədlərini açıq şəkildə bildirib: İranın ballistik raketlərini məhv etmək, istehsal müəssisələrini sökmək, donanmasını batırmaq və onların müttəfiqlərini zəiflətmək. ABŞ ordusu hər bir məqsədə çatıb və ya onu aşıb və danışıqlar aparanlarımız indi İranın nüvə imkanlarına birdəfəlik son qoyacaq bir razılaşma əldə etmək üçün çalışırlar.”
İsrailin xarici kəşfiyyat agentliyi olan Mossadın sözçüsü şərh verməkdən imtina edib.
Trampın planı necə olub?
Müharibənin ilk günlərində Amerika rəsmiləri ölkəni idarə edə biləcək praqmatist tapmaq üçün İsraillə birgə hazırlanmış planlardan danışırdılar. Rəsmilər İran hakimiyyətinin bəzi üzvlərinin ABŞ-la əməkdaşlıq etməyə hazır olduqlarını göstərən kəşfiyyat məlumatlarında israr edirdilər.
Son illərdə Əhmədinejad hazırkı iqtidar liderləri ilə bir neçə dəfə toqquşub, onları korrupsiyada ittiham edib. Sabiq prezidentin sədaqəti ilə bağlı şayiələr yayılıb. O, çoxsaylı prezident seçkilərindən kənarlaşdırılıb, köməkçiləri həbs edilib. Əhmədinejadın hərəkətləri getdikcə Tehranın şərqindəki Narmak məhəlləsindəki evi ilə məhdudlaşdırılıb.
Amerika və İsrail rəsmilərinin Əhmədinejadı İranda yeni bir hökumətin potensial lideri kimi görmələri, fevral müharibəsinin Tehranda daha çevik bir liderlik qurmaq ümidi ilə başladığının daha bir sübutudur.
İsrail və ABŞ-ın Əhmədinejadı necə hakimiyyətə gətirməyi planlaşdırdığını və onu yaralayan hava hücumunun şərtləri ilə bağlı bir çox cavabsız suallar qalır. Amerika rəsmiləri İsrailin hava hücumunun məqsədinin Əhmədinejadın ev dustaqlığından azad edilməsi planının bir hissəsi olaraq onu izləyən təhlükəsizlik işçilərini öldürmək olduğunu bildiriblər. Zərbə Əhmədinejadın küçənin sonundakı evinə ciddi ziyan vurmayıb. Lakin küçənin girişindəki təhlükəsizlik postuna zərbə endirilib. Peyk görüntüləri binanın dağıldığını göstərir. Sonrakı günlərdə rəsmi xəbər agentlikləri onun sağ qaldığını, lakin “cangüdənlərinin” – əslində onu həm qoruyan, həm də ev dustaqlığında saxlayan İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun üzvlərinin öldürüldüyünü açıqladılar.
Eks -prezidentə yaxın mənbə bildirib ki, Əhmədinejad yaxın gələcəkdə İranda “çox vacib rol oynaya” bilər.
Prezidentliyi dövründə Əhmədinejad həm sərt siyasəti və Holokostu inkar etməsi ilə tanınırdı. Vəzifədən ayrıldıqdan sonra Əhmədinejad tədricən teokratik hökumətin açıq tənqidçisinə çevrilidi və Ayətullah Xameneyi ilə fikir ayrılığına düşdü. Əhmədinejad əvvəlki vəzifəsinə üç dəfə – 2017, 2021 və 2024-cü illərdə prezidentliyə namizədliyini irəli sürməyə cəhd edib. Lakin hər dəfə mülki və İslam hüquqşünaslarından ibarət bir qrup olan İran Konstitusiyasının Keşikçləri Şurası onun prezidentlik kampaniyasına mane olub.
Əhmədinejad İranın yüksək vəzifəli məmurlarını korrupsiyada və ya idarəetmənin pozulmasında günahlandırıb və Tehran hökumətinin tənqidçisinə çevrilib. O, heç vaxt açıq dissident olmasa da, rejim onu potensial olaraq sabitliyi pozan element kimi görməyə başlayıb.
Əhmədinejadın Qərblə əlaqələri daha qaranlıqdır. 2019-cu ildə The New York Times qəzetinə verdiyi müsahibədə Əhmədinejad Prezident Trampı tərifləyib və İranla ABŞ arasında yaxınlaşmanın tərəfdarı olub. “Cənab Tramp əməli insandır”, – deyə Əhmədinejad bildirib. “O, iş adamıdır, yəni xərc-fayda nisbətini hesablaya və qərarlar qəbul edə bilir. Biz ona deyirik: gəlin iki ölkəmiz üçün uzunmüddətli faydaları hesablayaq və qısagörənlik etməyək.”
Əhmədinejadın yaxın adamları Qərblə çox yaxın əlaqələrdə və hətta İsrailə casusluq etməkdə ittiham olunurlar. Onun keçmiş aparat rəhbəri Esfandiar Rahim Maşay 2018-ci ildə məhkəmədə çıxış edib və hakim ondan Britaniya və İsrail kəşfiyyat xidmətləri ilə əlaqələri barədə açıq şəkildə soruşub. Bu da dövlət mediasında dərc olunmuş iddiadır.
Son illərdə Əhmədinejad İrandan kənara səyahətlər edib. Bu da fərziyyələri daha da artırıb.
Samir Abdullayev
