Avtomobil alarkən sürücülərin ən çox düşündüyü məsələlərdən biri mühərrikin etibarlılığı və istismar müddətidir. Son illərdə bazarda benzin, turbo, dizel, hibrid və tam elektrik mühərrikli avtomobillərin sayı sürətlə artsa da, onların hansının daha uzunömürlü olması barədə müzakirələr davam edir.
Azpost.info-nun məlumatına görə, avtomobil mühəndisləri bildirirlər ki, mühərrikin ömrü təkcə texnologiyadan deyil, həm də düzgün texniki qulluqdan asılıdır.
Ənənəvi atmosfer benzin mühərrikləri sadə konstruksiyaya malik olduqları üçün uzun illər etibarlı seçim hesab olunub. Bu mühərriklərdə yüksək təzyiqli turbokompressor olmadığından hissələrin yüklənməsi nisbətən az olur. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, vaxtında yağ və filtr dəyişdirilən atmosfer mühərrikləri 300–400 min kilometr, bəzi hallarda isə daha çox məsafə qət edə bilir.
Turbo benzin mühərrikləri isə daha az yanacaq sərf edərək yüksək güc istehsal edir. Lakin turbokompressorun yüksək temperatur və təzyiq altında işləməsi texniki xidmətə daha həssas yanaşma tələb edir. Keyfiyyətsiz yağdan istifadə və ya yağın gec dəyişdirilməsi turbinin resursunu əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər.
Dizel mühərrikləri uzun məsafələr üçün ən dözümlü variantlardan biri hesab edilir. Avropada taksi və yükdaşıma şirkətlərinin bir çoxu məhz dizel avtomobillərinə üstünlük verir. Almaniya və Fransada 500 min kilometrdən artıq yürüşə malik dizel avtomobillərinə tez-tez rast gəlinir. Bununla belə, müasir dizel mühərriklərində tətbiq olunan hissəcik filtrləri (DPF) və AdBlue sistemləri texniki xidmət xərclərini artıra bilir.
Son illərdə hibrid avtomobillər də etibarlılığı ilə diqqət çəkir. Yaponiya istehsalçılarının apardığı araşdırmalar göstərir ki, hibrid sistemlərdə əyləc mexanizmləri daha gec köhnəlir, çünki regenerativ əyləc texnologiyası yükün bir hissəsini elektrik mühərrikinə ötürür. Bundan başqa, elektrik mühərriki aşağı sürətlərdə benzin mühərrikinin yükünü azaltdığı üçün onun aşınması da nisbətən zəifləyir.
Tam elektrik avtomobillərində isə daxili yanma mühərriki ümumiyyətlə yoxdur. Bu səbəbdən yağ dəyişmə, şam və zamanlama kəməri kimi xərclər aradan qalxır. Elektrik mühərrikində hərəkətli hissələrin sayı dəfələrlə az olduğundan mexaniki nasazlıq ehtimalı aşağı olur. Lakin əsas diqqət batareyanın vəziyyətinə yönəlir. Aparıcı istehsalçılar bildirirlər ki, müasir litium-ion batareyalar normal istismar şəraitində 8–15 il və ya 250–500 min kilometr xidmət göstərə bilir.
Avtomobil eksperti Emil Verdiyevin sözlərinə görə, mühərrikin ömrünü uzatmağın ən vacib şərti istehsalçının texniki xidmət intervalına əməl etməkdir. Keyfiyyətli mühərrik yağı, vaxtında filtr dəyişdirilməsi, soyutma sisteminin nəzarətdə saxlanılması və aqressiv sürücülükdən çəkinmək avtomobilin resursunu əhəmiyyətli dərəcədə artırır.
Azərbaycan bazarında da hibrid və elektrik avtomobillərinə maraq ildən-ilə artır. Yanacaq xərclərinin azalması, ekoloji üstünlüklər və bəzi vergi güzəştləri bu avtomobillərin populyarlığını yüksəldir. Bununla yanaşı, ekspertlər ehtiyat hissələrinin əlçatanlığı və servis şəbəkəsinin imkanlarını da seçim zamanı nəzərə almağı tövsiyə edirlər.
Mütəxəssislərin qənaətinə görə, “ən uzunömürlü mühərrik” anlayışının vahid cavabı yoxdur. Şəhər istifadəsi üçün hibrid və elektrik avtomobilləri, uzun məsafələr üçün isə düzgün qulluq edilən dizel mühərrikləri daha sərfəli hesab edilir. İstənilən halda, avtomobilin etibarlılığına təsir edən əsas amil sürücünün texniki xidmət qaydalarına nə dərəcədə əməl etməsidir.
