Uzun müddət tək qalmaq ilk baxışda göründüyündən daha çətin ola bilər. Araşdırma göstərir ki, partnyordan ayrıldıqdan təxminən iki il sonra insanın həyatından məmnunluğu əhəmiyyətli dərəcədə azala, depressiya əlamətləri isə daha qabarıq hala gələ bilər.
Sürix Universitetinin uzunmüddətli araşdırmasında Almaniya və Böyük Britaniyadan 16-29 yaş arasında 17 mindən çox gəncin məlumatları təhlil edilib.
Nəticələrə görə, uzunmüddətli təklikdən xüsusilə 25 yaşdan yuxarı insanlar daha çox təsirlənə bilər.
Təkliyin təsiri hamıda eyni deyil
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, təklik hər insan üçün eyni təcrübə deyil.
Araşdırmanın nəticələrinə dair fikirlərini bölüşən Federal Demoqrafik Tədqiqatlar İnstitutunun əməkdaşı Sabina Diabate bildirib ki, insanın öz istəyi ilə tək qalması ilə münasibət qurmaq istəyib bunu bacarmaması arasında ciddi fərq var.
İstəmədən tək qalan və romantik münasibət ümidi davam edən insanların uzunmüddətli təklikdən daha çox əziyyət çəkə biləcəyi qeyd olunur.
Bunun səbəbi romantik münasibətlərin insanın əsas emosional ehtiyaclarından bir qismini qarşılamasıdır. Yaxınlıq, fiziki təmas, etibar və təhlükəsizlik hissi insanın psixoloji rifahında mühüm rol oynaya bilər.
Digər tərəfdən, bəzi insanlar uzunmüddətli münasibət və ya daimi partnyorluq olmadan yaşamağı şüurlu şəkildə seçirlər və belə həyat tərzindən narazı olmaya bilərlər.
Ailə və dost çevrəsinin olmaması tənhalığı gücləndirir
Təklik hissinin güclənməsində yalnız romantik münasibətin olmaması deyil, sosial çevrənin də mühüm rolu var.
Berlin Sosial İş və Sosial Pedaqogika İnstitutunun əməkdaşı Martin Gibson-Kunzenin sözlərinə görə, ailə ilə yaxın münasibətlərin və sabit dost çevrəsinin olmaması insanın özünü daha çox tənha hiss etməsinə səbəb ola bilər.
Bu baxımdan insanın münasibətdə olub-olmamasından daha çox, onun ətrafında emosional dəstək verən insanların olub-olmaması əhəmiyyət daşıyır.
“Tezliklə biri ilə tanış ol” təzyiqi
Mütəxəssislər başqa bir amilə də diqqət çəkirlər: sosial təzyiq.
Tək yaşayan insanlara tez-tez “özünə biri tap”, “ailə qur”, “artıq evlənməyin vaxtıdır” kimi mesajlar verilir. Belə yanaşma isə problemin həllinə kömək etmək əvəzinə insanın üzərində əlavə psixoloji təzyiq yarada bilər.
Xüsusilə insan artıq özünü tənha hiss edirsə, ətrafındakıların davamlı şəkildə münasibət qurmağı həyatın əsas məqsədi kimi təqdim etməsi depressiv hissləri daha da gücləndirə bilər.
Filmlər və sosial şəbəkələr də təsir göstərə bilər
Mütəxəssislərin diqqət çəkdiyi digər məqam romantik münasibətlərin cəmiyyətdə necə təqdim edilməsidir.
Reklamlarda, filmlərdə və sosial şəbəkələrdə çox vaxt xoşbəxtliyin əsas şərti kimi romantik münasibətlər və ailə həyatı göstərilir. Bu yanaşma insanda “münasibətim yoxdursa, deməli, həyatımda nəsə çatmır” düşüncəsinin yaranmasına səbəb ola bilər.
Halbuki insanın sosial və emosional ehtiyaclarını yalnız romantik münasibətlər deyil, ailə, dostluq, sosial fəaliyyət və digər yaxın əlaqələr də təmin edə bilər.
Tək qalmaqla tənhalıq eyni deyil
Araşdırmanın ortaya qoyduğu əsas məqamlardan biri də budur: tək yaşamaq və özünü tənha hiss etmək eyni şey deyil. İnsan fiziki olaraq tək olsa da, dostları, ailəsi və sosial çevrəsi ilə güclü əlaqələrə malikdirsə, özünü xoşbəxt və rahat hiss edə bilər.
Əksinə, insan münasibətdə olduğu halda belə emosional dəstək və yaxınlıq görmürsə, özünü tənha hiss edə bilər.
Bu səbəbdən uzun müddət davam edən təklikdə əsas məsələ yalnız münasibətin olub-olmaması deyil, insanın emosional yaxınlıq, sosial əlaqə və dəstək ehtiyaclarının nə dərəcədə qarşılandığıdır.
Araşdırma bir daha göstərir ki, sağlam sosial münasibətlər insanın həyat məmnuniyyəti və psixoloji rifahı üçün mühüm amillərdən biridir.
