Böyük Britaniya və Norveçdən olan mütəxəssislər insanın xarakter xüsusiyyətlərinin gəlir səviyyəsinə necə təsir etdiyini müəyyənləşdirmək üçün genişmiqyaslı araşdırma aparıblar. Nəticələr göstərib ki, müəyyən xarakter keyfiyyətləri cinsindən, təhsilindən və yaşadığı yerdən asılı olmayaraq insanın maddi rifahına müsbət təsir göstərir.
Bu barədə Wiley resursu yazır.
Araşdırma necə aparılıb?
Tədqiqatda 31-50 yaş aralığında olan 3 mindən çox insan iştirak edib. İştirakçılara şəxsiyyətin əsas xüsusiyyətlərini qiymətləndirməyə imkan verən “Böyük beşlik” (Big Five) testindən keçmək təklif olunub.
Bundan əlavə, onlar gəlirləri, yığımları, investisiyaları, təhsil səviyyələri, yaşları və yaşadıqları yerlər barədə ətraflı məlumat təqdim ediblər.
“Böyük beşlik” testi nədir?
Araşdırma şəxsiyyətin beş əsas xüsusiyyətinə əsaslanıb:
-Ekstraversiya – ünsiyyətə meyillilik, fəallıq və təşəbbüskarlıq.
-Xoşməramlılıq – empatiya qurmaq, başqalarının hisslərini anlamaq və münasibətlər yaratmaq bacarığı.
-Vicdanlılıq və məsuliyyətlilik – planlaşdırma, məsuliyyət daşımaq və təşkilatçılıq qabiliyyəti.
-Nevrotiklik – emosional qeyri-sabitlik və narahatlığa meyillilik.
-Yeniliyə açıqlıq – bilik əldə etməyə həvəs, yaradıcılıq və dəyişiklikləri qəbul etmək bacarığı.
Kimlər daha çox pul qazanır?
Məlumatları təhlil edən alimlər belə qənaətə gəliblər ki, maliyyə uğuruna çatmaq üçün ən əhəmiyyətli xarakter xüsusiyyəti vicdanlılıq və məsuliyyətlilikdir. Yüksək təşkilatçılıq qabiliyyətinə və özünənəzarətə malik insanlar, bir qayda olaraq, maliyyə sahəsində daha yaxşı nəticələr əldə edirlər. Bu, hətta onların ali təhsil diplomu olmadığı halda da müşahidə olunur.
İkinci yerdə ekstraversiya, yəni ünsiyyətcillik dayanır. Fəal və ünsiyyət qurmağı bacaran insanlar işgüzar əlaqələri daha asan yaradır, inkişaf imkanlarını daha tez tapırlar. Lakin araşdırma göstərir ki, təkcə ünsiyyətcil olmaq yüksək gəlirə zəmanət vermir.
Varlanmağa mane olan xüsusiyyət
Maliyyə sabitliyinə nail olmaq qarşısında ən böyük maneə nevrotiklik hesab edilib. Yüksək narahatlıq və emosional qeyri-sabitlik səviyyəsinə malik insanlar qərar qəbul etməkdə, karyera qurmaqda və pullarını idarə etməkdə daha çox çətinlik çəkirlər.
Alimlərin gəldiyi nəticə
Tədqiqatçılar vurğulayıblar ki, maliyyə rifahı insanın cinsindən demək olar ki, asılı deyil, sosial mənşə ilə əlaqəsi isə zəifdir. Əsas amillər şəxsi intizam, məqsədyönlülük və strateji düşüncədir. Məhz bu keyfiyyətlər insana yalnız pul qazanmağa deyil, həm də qazandığı vəsaiti düzgün idarə etməyə kömək edir.
İmpulsivlik və özünə inamsızlıq isə uğura gedən yolu xeyli ləngidə bilər.
Sunay Aydın
