Payızın gəlişi ilə həyətlərdə və bağlarda təmizlik işləri başlayır. Ağaclardan tökülən yarpaqlar, qurumuş otlar və budaqlar yığılır. Bəzi insanlar isə bu tullantılardan qurtulmağın ən asan yolunu onları yandırmaqda görür.
Lakin həyətdə və ya bağda yarpaq və digər bitki tullantılarının yandırılması sadəcə xoşagəlməz qoxu yaratmır. Tüstü havaya müxtəlif çirkləndiricilərin yayılmasına səbəb ola bilər.
Bir neçə yarpaqdan nə qədər tüstü çıxa bilər?
Quru yarpaqların yandırılması zamanı havaya xırda hissəciklər və digər yanma məhsulları qarışır. Küləksiz havada tüstü ərazidə uzun müddət qala və yaxınlıqdakı evlərə yayıla bilər.
Xüsusilə sıx yaşayış məntəqələrində bir neçə həyətdə eyni vaxtda tullantı yandırılması havanın keyfiyyətinə daha ciddi təsir göstərə bilər.
Ən böyük problem tüstünün görünməyən hissəsidir
Yanma zamanı yaranan xırda hissəciklərin bir hissəsi gözlə görünmür. Onlar havada asılı qala və nəfəsalma zamanı orqanizmə daxil ola bilər.
Buna görə “tüstü azdır” və ya “bir az yarpaqdır” yanaşması problemin təsirini qiymətləndirmək üçün doğru meyar deyil.
Plastik və məişət tullantıları daha təhlükəlidir
Bəzən bağ tullantıları ilə birlikdə plastik torbalar, qablaşdırmalar və digər məişət tullantıları da yandırılır. Bu isə vəziyyəti daha da ağırlaşdıra bilər.
Plastik və digər sintetik materialların açıq havada yandırılması zamanı müxtəlif zərərli maddələr əmələ gələ bilər. Buna görə məişət tullantılarının tonqalda yandırılması xüsusilə yolverilməz yanaşmadır.
Yarpaqları yandırmaq əvəzinə nə etmək olar?
Əslində payız yarpaqları tullantı olmaq məcburiyyətində deyil. Onları toplamaq və kompost hazırlamaq mümkündür.
Yarpaqlar zamanla parçalanaraq torpaq üçün faydalı üzvi materiala çevrilə bilər. Qurumuş budaqlar isə uyğun şəraitdə xırdalanaraq bağ üçün istifadə edilə bilər.
Beləliklə, həm havaya tüstü buraxılmasının qarşısı alınır, həm də bağdan çıxan üzvi tullantı yenidən təbiətə qaytarılır.
Təmiz hava yalnız böyük şəhərlərin problemi deyil
Havanın keyfiyyəti deyəndə çox vaxt avtomobillər, zavodlar və iri sənaye müəssisələri yada düşür. Halbuki kiçik ərazilərdə yandırılan tullantılar da insanların gündəlik nəfəs aldığı havaya təsir edə bilər.
Payız təmizliyi zamanı bir neçə dəqiqəlik rahatlıq üçün tullantıları yandırmaq əvəzinə onları düzgün şəkildə toplamaq daha sağlam və ekoloji seçimdir.
Təbiətdə “tullantı” hesab etdiyimiz hər şey əslində tullantı deyil. Bəzən bağdan çıxan yarpaq gələn mövsüm üçün torpağın özünə lazım olan materiala çevrilə bilər.
