Yay aylarında havanın temperaturunun yüksəlməsi qidaların daha tez xarab olmasına səbəb olur. Nəticədə qida zəhərlənmələrinin sayı artır. Mütəxəssislərin fikrincə, düzgün saxlanılmayan və ya kifayət qədər bişirilməyən məhsullar bakteriyaların sürətlə çoxalması üçün əlverişli mühit yaradır. Xüsusilə isti havalarda açıq havada keçirilən pikniklər, toy məclisləri və uzun müddət soyuducudan kənarda qalan yeməklər risk yaradır.
Azpost.info xəbər verir ki, qida təhlükəsizliyi üzrə mütəxəssislər yay mövsümündə ən çox aşağıdakı qidaların zəhərlənməyə səbəb olduğunu bildirirlər.
Toyuq əti və digər quş məhsulları
Toyuq əti yay aylarında ən riskli məhsullardan biri hesab olunur. Ət kifayət qədər bişirilmədikdə və ya uzun müddət otaq temperaturunda qaldıqda bakteriyalar sürətlə çoxalır. Bu, yüksək hərarət, ishal, ürəkbulanma və qusmaya səbəb ola bilər.
Mütəxəssislər toyuq ətinin tam bişirilməsini, çiy ətlə təmasda olan bıçaq və doğrama taxtasının digər qidalar üçün istifadə edilməməsini tövsiyə edirlər.
Mayonezli salatlar
“Paytaxt”, “Olivye” və müxtəlif mayonezli salatlar yay mövsümündə ən təhlükəli qidalar sırasındadır. Bu salatlar saatlarla süfrədə qaldıqda bakteriyalar sürətlə artır.
Qida təhlükəsizliyi üzrə ekspertlər bildirirlər ki, mayonezli yeməklər hazırlanandan sonra mümkün qədər tez soyuducuya yerləşdirilməli və 2 saatdan artıq otaq temperaturunda saxlanılmamalıdır.
Süd və süd məhsulları
Ayran, pendir, qatıq, qaymaq və digər süd məhsulları yüksək temperaturun təsirindən tez xarab olur. Xüsusilə küçədə və ya soyuducu rejimi pozulan mağazalarda satılan məhsullar risk yaradır.
İstehlakçılara məhsulun son istifadə tarixini, qablaşdırmanın vəziyyətini və saxlanma şəraitini diqqətlə yoxlamaq tövsiyə edilir.
Dəniz məhsulları
Balıq, krevet, midiya və digər dəniz məhsulları düzgün temperaturda saxlanılmadıqda təhlükəli bakteriyalar və toksinlər yarana bilər. Yay aylarında bu məhsulların daşınması və saxlanması xüsusi diqqət tələb edir.
Mütəxəssislər dəniz məhsullarını yalnız etibarlı satış məntəqələrindən almağı və hazırladıqdan dərhal sonra istehlak etməyi məsləhət görürlər.
Kəsilmiş meyvə və tərəvəzlər
Küçələrdə satılan əvvəlcədən doğranmış qarpız, yemiş, ananas və digər meyvələr isti havada mikroorqanizmlərin çoxalması üçün əlverişli şərait yaradır. Eyni risk yuyulmamış tərəvəzlər üçün də keçərlidir.
Qidalanma mütəxəssisləri meyvə və tərəvəzlərin axar su altında yaxşı yuyulmasını, kəsildikdən sonra isə uzun müddət isti mühitdə saxlanılmamasını tövsiyə edirlər.
Qida zəhərlənməsinin əsas əlamətləri
Qida zəhərlənməsi adətən çirklənmiş qidanın qəbulundan bir neçə saat sonra özünü göstərir. Ən çox rast gəlinən əlamətlər bunlardır:
Ürəkbulanma və qusma;
İshal;
Qarında güclü ağrı və spazmlar;
Yüksək hərarət;
Halsızlıq və susuzlaşma.
Bu əlamətlər uzun müddət davam edərsə, xüsusilə uşaqlarda, yaşlılarda və xroniki xəstəliyi olan şəxslərdə dərhal həkimə müraciət etmək vacibdir.
Riski necə azaltmaq olar?
Mütəxəssislər yay aylarında qida zəhərlənməsinin qarşısını almaq üçün bir neçə sadə qaydaya əməl etməyi tövsiyə edirlər:
Qidaları +5°C-dən aşağı temperaturda saxlayın;
Bişmiş yeməkləri 2 saatdan artıq otaq temperaturunda qoymayın;
Ət, balıq və yumurtanı tam bişirin;
Meyvə və tərəvəzləri yaxşı yuyun;
Küçə şəraitində uzun müddət açıq qalan qidalardan uzaq durun;
Piknik və səfərlər zamanı soyuducu çanta və buz paketlərindən istifadə edin.
Mütəxəssislərin fikrincə, yay mövsümündə qida təhlükəsizliyi qaydalarına riayət etmək zəhərlənmə riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır. Sadə gigiyena və düzgün saxlanma vərdişləri həm ailə üzvlərinin sağlamlığını qoruyur, həm də isti aylarda tez-tez rast gəlinən qida mənşəli xəstəliklərin qarşısını almağa kömək edir.
