2027-ci ilin dövlət büdcəsi ilə bağlı açıqlanan proqnozlar gələn il əhalinin gəlirlərində artım gözləntilərini yenidən gündəmə gətirib.
2027-ci ilin dövlət büdcəsi layihəsində əhalinin gəlirləri ilə bağlı diqqətçəkən proqnozlar yer alıb. Sənədə əsasən, orta aylıq nominal əməkhaqqının 8,7 faiz artaraq 1288,30 manata çatacağı gözlənilir. Pensiyaların isə təxminən 7,5 faiz indeksləşdirilməsi üçün 575,5 milyon manat vəsait ayrılması nəzərdə tutulub. Bundan başqa, hökumət əməkhaqqı və sosial ödənişlərin artırılmasını nəzərdə tutan altıncı sosial islahat paketinin maliyyə təminatının yaradıldığını açıqlayıb.
Bəs bu rəqəmlər vətəndaşların maaşına və pensiyasına necə təsir edəcək? Minimum əməkhaqqı, müavinətlər və digər sosial ödənişlərdə hansı dəyişikliklər gözlənilir?
Orta əməkhaqqı 1288 manatı keçəcək
2027-ci ilin büdcə zərfinə əsasən, Azərbaycanda orta aylıq nominal əməkhaqqının 1288,30 manat olacağı proqnozlaşdırılır. Müqayisə üçün qeyd edək ki, 2026-cı il üçün bu göstərici 1185,5 manat səviyyəsində hesablanıb. Beləliklə, gələn il orta aylıq əməkhaqqının 8,7 faiz artacağı gözlənilir.
Ancaq bu rəqəm bütün işçilərin maaşının avtomatik olaraq 8,7 faiz artırılacağı anlamına gəlmir. Orta əməkhaqqı ölkə üzrə ümumi göstəricidir və müxtəlif sahələrdə çalışanların gəlirləri arasında fərq var. Dövlət sektorunda çalışanların, özəl müəssisə işçilərinin və büdcə təşkilatlarının əməkhaqqı ilə bağlı konkret qərarlar ayrıca müəyyənləşdirilməlidir.
Pensiyalar təxminən 7,5 faiz artırıla bilər
2027-ci ilin büdcə proqnozlarında pensiyaçılar üçün daha konkret göstərici açıqlanıb. Əmək pensiyalarının təxminən 7,5 faiz indeksləşdirilməsi nəzərdə tutulur. Bu məqsədlə 575,5 milyon manat vəsait ayrılması planlaşdırılır. Büdcə sənədlərində orta aylıq əmək pensiyasının 2027-ci ildə təxminən 639-640 manata çatacağı proqnozlaşdırılır. Yaşa görə orta aylıq pensiyanın isə 680 manat olacağı gözlənilir.
7,5 faizlik artımın fərdi pensiyalara necə təsir edəcəyini nümunələrlə göstərmək olar:
| Hazırkı pensiya | 7,5% artımdan sonra |
|---|---|
| 400 manat | 430 manat |
| 500 manat | 537,50 manat |
| 600 manat | 645 manat |
| 700 manat | 752,50 manat |
| 800 manat | 860 manat |
Bu cədvəl 7,5 faizlik indeksləşmə əsasında hesablanmış nümunədir. Faktiki məbləğlər rəsmi qərar və tətbiq ediləcək indeksləşmə qaydasından asılı olacaq.
Minimum əməkhaqqı nə qədər olacaq?
2027-ci ilin büdcə müzakirələrində minimum əməkhaqqının yeni məbləği hələlik ayrıca açıqlanmayıb. Orta aylıq əməkhaqqının 8,7 faiz artması minimum əməkhaqqının da həmin nisbətdə yüksələcəyinə əsas vermir.
Bununla belə, altıncı sosial islahat paketinin hazırlanması minimum əməkhaqqı məsələsini də diqqət mərkəzinə gətirir. Hökumətin açıqlamasına görə, əməkhaqqı və sosial ödənişlərin artırılması üçün 2027-ci ilin dövlət və icmal büdcələrində maliyyə təminatı yaradılıb.
Müavinətlərdə hansı dəyişikliklər gözlənilir?
2027-ci ildə sosial sığorta hesabına ödənilən müavinətlər üçün 280,6 milyon manat vəsait nəzərdə tutulub. Bu vəsait müvəqqəti əmək qabiliyyətsizliyə, hamiləliyə və doğuma, uşağa qulluğa və dəfnə görə ödənişləri əhatə edir. Ancaq bu vəsaitin artırılması bütün müavinətlərin məbləğinin eyni faizlə yüksələcəyi demək deyil. Ayrı-ayrı müavinətlərin yeni məbləğləri barədə konkret qərarlar açıqlanmalıdır.
Gələn il yaşayış minimumunun ölkə üzrə 314 manat, əmək qabiliyyətli əhali üçün 334 manat, pensiyaçılar üçün 258 manat, uşaqlar üçün isə 274 manat müəyyən edilməsi təklif olunur. Ünvanlı dövlət sosial yardımı üçün ehtiyac meyarının da 314 manat olması nəzərdə tutulub.
Sosial islahat paketi kimləri əhatə edəcək?
Əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri Anar Əliyev bildirib ki, 2027-ci ildə əməkhaqqı və sosial ödənişlərin artırılmasını nəzərdə tutan altıncı sosial islahat paketi üçün müvafiq maliyyə təminatı yaradılıb. Nazirin açıqlamasına görə, 2027-ci ildə dövlət büdcəsinin sosialyönümlü xərcləri 18,7 milyard manat təşkil edəcək. Bu, əvvəlki ilin proqnozu ilə müqayisədə 1,6 milyard manat və ya 9,2 faiz çoxdur. Sosialyönümlü xərclərin dövlət büdcəsindəki payının 44,2 faizə çatacağı gözlənilir.
Beləliklə, 2027-ci ildə maaş və pensiyaların artırılması üçün büdcədə maliyyə imkanları nəzərdə tutulur. Hazırda ən konkret göstərici pensiyaların təxminən 7,5 faiz indeksləşdirilməsi, orta aylıq əməkhaqqının isə 1288,30 manata çatacağı proqnozudur. Minimum əməkhaqqı və ayrı-ayrı müavinətlərin yeni məbləğləri isə hələ dəqiqləşdirilməlidir.
Samir Abdulla
