bank kart
Son illər onlayn alış-veriş və ödəniş əməliyyatları zamanı vətəndaşlar kartlarından xəbərsiz vəsait silinməsi halları ilə tez-tez üzləşir. Bəziləri isə belə vəziyyətlə qarşılaşanda çarəni hüquq-mühafizə orqanlarına müraciət etməkdə görür. Halbuki, bu tip fırıldaqlara qarşı bank sistemində Chargeback adlı rəsmi mexanizm mövcuddur.
AzPost xəbər verir ki, Chargeback — kart vasitəsilə edilən əməliyyata etiraz və vəsaitin geri qaytarılması üçün tətbiq olunan rəsmi prosedurdur. Banklar bəzən bu xidməti təqdim etmədiklərini bildirsələr də, əslində bu, kartın verildiyi Visa və Mastercard sistemlərinin təqdim etdiyi hüquqi imkandır.
Visa istifadəçiləri üçün: Visa Chargeback Qaydaları
Mastercard istifadəçiləri üçün: Mastercard Chargeback Guide
Chargeback hansı hallarda və necə tətbiq olunur?
Əgər kartınızdan 3D Secure (3Ds) təsdiqi olmadan icazəsiz vəsait çıxılıbsa və əməliyyatdan 120 gün keçməyibsə, siz heç bir səbəb göstərmədən bankınıza müraciət edib chargeback aça bilərsiniz. Bank imtina etdiyi halda, ona bu xidmətin məhz Visa və Mastercard tərəfindən təqdim olunduğunu bildirmək kifayətdir. Yenə də rədd cavabı verilərsə, Mərkəzi Banka rəsmi şikayət edib bankın məsul əməkdaşı və həmin qurumun cərimələnməsinə nail olmaq olar.
Əməliyyat 3Ds ilə təsdiqlənsə belə, əgər məhsul və ya xidmət sizə təqdim olunmayıbsa, yenə də chargeback hüququnuz qalır. Bu zaman bank müraciətinizi “Product not received” (məhsul çatmayıb) kateqoriyası ilə merchant-a göndərir.
Vacib qeyd: Card-to-card (kartdan karta) köçürmələrdə chargeback prosesi mümkün deyil. Lakin M10 fırıldaqları, Azərpoçt və kargo şirkətləri ilə bağlı əməliyyatlar üçün bu hüququnuz var.
Diqqət yetirin:
-
Chargeback üçün bankların əksəriyyəti əməliyyatdan minimum 7 iş günü keçməsini tələb edir. Yəni bu gün kartınızdan pul çıxılıbsa, sabah gedib müraciət etmək mümkün olmaya bilər.
-
Müraciət etdiyiniz andan kart və ona bağlı hesab bank tərəfindən müvəqqəti bloklanır və sizə yeni kart və hesab açılır.
-
Haqlı olduqda və merchant aktivdirsə, vəsait 21 gün içində merchant cavab verəcək, Visa və ya Mastercard isə 60 günə qərar verəcək. Yəni ümumilikdə maksimum 71 günə pul kartınıza qayıda bilər.
-
Haqsız yerə chargeback açsanız, geri qaytarılacaq vəsait olmayacaq və hər əməliyyat üçün 15-20 dollar xidmət haqqı tutulacaq.
Əgər bu cür ödəmə ilə üzləşmisinizsə və 120 günlük müddəti ötməmisinizsə, mütləq bankınıza yaxınlaşıb chargeback açın. Əksər hallarda bu üsul vasitəsilə vəsait problemsiz geri qaytarılır.
Mütəxəssislər və hüquqşünaslar da tövsiyə edir ki, belə hallarda ilk növbədə chargeback prosedurundan istifadə edilsin, hüquqi və inzibati instansiyalara yalnız son mərhələdə müraciət edilsin.
