Skip to content
cropped-cropped-logo.png

Analitik İnternet Portalı

Primary Menu
  • Siyasət
  • Dünya
  • Müsahibə
  • İqtisadiyyat
  • Araşdırma
  • Gündəm
  • İdman
  • Media
  • Şou Biznes
  • Sosial
  • Redaksiya Siyasəti
Light/Dark Button
  • Araşdırma

Alimlər laboratoriya heyvanlarını əvəzləyəcək yeni metod tapdılar

Orkhan Ali 28 Mart 2026 - 21:00 (Last updated: 28 Mart 2026 - 13:13)
Gübrə

Onilliklər boyu tibbi araşdırmalar və dərman sınaqları üçün istifadə olunan laboratoriya heyvanları tezliklə keçmişdə qala bilər. ABŞ-ın aparıcı elmi mərkəzlərinin tədqiqatçıları həm etik, həm də iqtisadi cəhətdən daha səmərəli olan alternativ texnologiyanı sınaqdan keçiriblər.

AzPost xəbər verir ki, amerikalı alimlər bioloji sınaqlar üçün süni intellekt və “çip üzərində orqanlar” (organ-on-a-chip) texnologiyasının kombinasiyasından ibarət yeni metod təqdim ediblər.

Heyvanlar niyə əvəzlənir?

Mütəxəssislərin fikrincə, siçanlar və digər gəmiricilər üzərində aparılan sınaqlar hər zaman insan orqanizminin reaksiyasını 100% dəqiqliklə əks etdirmir. Bir çox dərman preparatları heyvanlar üzərində uğurlu nəticə versə də, insanlarda gözlənilməz yan təsirlər yaradır. Yeni texnologiya isə bu riski minimuma endirməyə imkan verir.

“Çip üzərində orqan” nədir?

Bu texnologiya insan hüceyrələrindən hazırlanmış mikroskopik strukturlardır. Onlar real insan orqanlarının (məsələn, qaraciyər, ürək və ya ağciyər) funksiyalarını tam imitasiya edir. Süni intellekt isə bu “mini-orqanların” dərman maddələrinə verdiyi reaksiyanı analiz edərək, minlərlə ssenarini saniyələr ərzində hesablayır.

Metodun əsas üstünlükləri:

  • Yüksək dəqiqlik: İnsan hüceyrələri istifadə olunduğu üçün nəticələr kliniki sınaqlara (insanlar üzərində sınaq) daha yaxın olur.

  • Etik amil: Hər il milyonlarla laboratoriya heyvanının tələf olmasının qarşısı alınır.

  • Maliyyə və zaman qənaəti: Heyvanların yetişdirilməsi və saxlanılmasına sərf olunan illər və milyonlarla dollar xərclər kəskin şəkildə azalır.

  • Sürətli dərman istehsalı: Yeni müalicə metodlarının və peyvəndlərin bazara çıxma müddəti dəfələrlə qısalır.

Perspektivlər

Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, laboratoriya heyvanlarından tam imtina dərhal mümkün olmasa da, yaxın 5-10 il ərzində sınaqların böyük hissəsi rəqəmsal və bioloji çiplər üzərinə keçəcək. Bu, təbabətdə fərdi müalicə üsullarının (personalizə edilmiş tibb) inkişafı üçün yeni qapılar açır.

AzPost.az

Post navigation

Previous: Tez hazırlanan əriştələr
Next: FHN su basmış ərazilərdən 84 nəfəri təxliyə edib

Oxşar xəbərlər

oqrular esas
  • Araşdırma

Gündüz fəhlə, gecə quldur… – Bakıda kassaları qarət edən dəstə necə ifşa olundu?

User 15 Noyabr 2026 - 15:47
heyder eliyev kitab
  • Araşdırma

Heydər Əliyevlə bir kadrda – 45 il əvvəlki şəkildə olan şəxslər kimdir? / FOTOXRONİKA

User 09 Noyabr 2026 - 23:18
bmt katib nasist
  • Araşdırma

BMT-nin Baş katibinin gizlətdiyi nasist keçmişi – Kurt Valdhaymın böyük sirri

User 07 Noyabr 2026 - 20:13

xƏBƏR

S400
  • Dünya

Türkiyə Rusiyanın S-400-lərini kimə satıb? – Moskva Ankara ilə danışıqları açıqladı

User 20 Noyabr 2026 - 23:10
Rusiya Türkiyənin S-400 zenit-raket komplekslərini üçüncü ölkəyə satmaq ehtimalı ilə bağlı Ankara ilə dialoqun sakit və qarşılıqlı...
Read more about Türkiyə Rusiyanın S-400-lərini kimə satıb? – Moskva Ankara ilə danışıqları açıqladı
Futbol tarixinin ən yaxşı 50 oyunçusu seçildi – Messi siyahıda yoxdur futbol siya
  • İdman

Futbol tarixinin ən yaxşı 50 oyunçusu seçildi – Messi siyahıda yoxdur

User 20 Noyabr 2026 - 22:48
İnsan ölərkən beynində nə baş verir? – Alimlər qeyri-adi aktivlik qeydə aldı olum vefat
  • Maraqlı

İnsan ölərkən beynində nə baş verir? – Alimlər qeyri-adi aktivlik qeydə aldı

User 20 Noyabr 2026 - 20:00
Qarın piyləri qadınlarda diabet riskini 7 dəfə artırır –araşdırma Pəhriz
  • Maraqlı

Qarın piyləri qadınlarda diabet riskini 7 dəfə artırır –araşdırma

User 20 Noyabr 2026 - 19:45
ABŞ Avropada terror xəbərdarlığı yayıb – Milad yarmarkaları risk altındadır Avropa
  • Dünya

ABŞ Avropada terror xəbərdarlığı yayıb – Milad yarmarkaları risk altındadır

User 20 Noyabr 2026 - 19:33
  • Haqqımızda
  • Əlaqə
Copyright © Bütün hüquqlar qorunur | ReviewNews by AF themes.