Son günlərdə Azərbaycandakı sosial media istifadəçiləri, xüsusilə Telegram platformasında yeni növ kiber-fırıldaqçılıqla üzləşirlər. “Məşhur şirkətlərin adından iş təklifi” kimi təqdim edilən bu sxem, əslində vətəndaşların bank vəsaitlərini ələ keçirmək məqsədi daşıyır.
Fırıldaqçılar necə işləyir? — “Like” sxemi
AzPost bildirir ki, bu üsul psixoloji manipulyasiya üzərində qurulub. Fırıldaqçılar əvvəlcə istifadəçiyə videolara və ya məhsullara “layk” atmağı təklif edirlər. İnam qazanmaq üçün ilkin mərhələdə istifadəçinin kartına simvolik məbləğlər (məsələn, 5-10 manat) köçürürlər. Lakin növbəti addımda “daha çox qazanc” vədi ilə şəxsdən müəyyən məbləğdə “investisiya” yatırmağı və ya “mal almağı” tələb edirlər. Pul yatırıldıqdan dərhal sonra isə profillər silinir və vəsaitlər mənimsənilir.
Təhlükəli profilin əlamətləri
Ekspertlər bu cür mesajlar zamanı diqqət edilməli olan “qırmızı bayraqları” açıqlayıb:
-
Qeyri-rəsmi status: Telegram çox vaxt bu profilləri avtomatik olaraq “Qeyri-rəsmi hesab” (Не официальный аккаунт) kimi qeyd edir.
-
Ziddiyyətli məlumatlar: Hesabın adı yerli dildə olsa da, əlaqə nömrəsi xarici ölkələrə (məsələn, Türkiyəyə) məxsus olur.
-
Yeni yaradılmış hesablar: Şübhəli profillərin əksəriyyəti cəmi bir neçə gün və ya həftə əvvəl yaradılmış olur.
Özünüzü necə qorumalı?
Kiber-təhlükəsizlik mütəxəssisləri aşağıdakı addımları atmağı tövsiyə edir:
-
Məlumat paylaşmayın: Yaş, yaşayış yeri və xüsusilə kart məlumatlarınızı (CVV kodu, son istifadə tarixi) tanımadığınız şəxslərə göndərməyin.
-
Mesajı cavablandırmayın: Şübhəli şəxslərlə dialoqa girmək sizin aktiv istifadəçi olduğunuzu onlara təsdiqləyir.
-
Bloklayın və şikayət edin: Hesabı dərhal “Заблокировать” (Blokla) düyməsi ilə qapadın və “Spam” olaraq şikayət edin.
Yadda saxlayın: Ciddi və nüfuzlu şirkətlər heç vaxt naməlum xarici nömrələr vasitəsilə və “layk müqabilində pul” vədi ilə işçi axtarmırlar. Bu cür hallarla rastlaşdıqda rəsmi qurumlara məlumat verməyiniz xahiş olunur.
