Taxıl qiymətləri yalnız fermerləri və un istehsalçılarını maraqlandıran göstərici deyil. Buğdanın qiyməti unun, un isə çörək və digər un məmulatlarının maya dəyərinə təsir edən əsas amillərdən biridir.
Azərbaycanın taxıl bazarında bu il diqqətçəkən məqamlardan biri məhsuldarlığın yüksəlməsi olub.
Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, avqustun əvvəlinə ölkədə 3 milyon 131,9 min ton taxıl məhsulu yığılıb. Bunun 1 milyon 534,8 min tonu buğda, 1 milyon 561,2 min tonu arpa olub. Buğda üzrə orta məhsuldarlıq 36,5 sentner təşkil edib.
Buğda istehsalında artım varmı?
2026-cı ilin iyununda Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin məlumatına görə, buğda üzrə məhsuldarlıq əvvəlki ilin eyni dövründəki 32,9 sentnerdən 39,3 sentnerə yüksəlmişdi. Bu, 19,5 faizlik artım demək idi.
Sonrakı operativ göstəricilərdə də buğda üzrə məhsuldarlığın ötən illə müqayisədə daha yüksək olduğu bildirilib.
Bu göstərici vacibdir. Çünki eyni sahədən daha çox məhsul əldə edilməsi fermerin istehsal xərclərinin bir ton məhsula düşən hissəsini azalda bilər.
Bəs bu, çörəyin ucuzlaşacağı deməkdir?
Xeyr. Taxılın qiyməti çörəyin son satış qiymətini müəyyən edən yeganə amil deyil.
Unun qiymətinə taxılın alış qiyməti ilə yanaşı, logistika, enerji, emal, əməkhaqqı, qablaşdırma və digər xərclər təsir edir.
Üstəlik, Azərbaycanda ərzaq qiymətlərində ümumi artım da müşahidə olunur. Dövlət Statistika Komitəsinin son məlumatına görə, 2026-cı ilin yanvar-avqust aylarında ərzaq məhsulları, alkoqollu içkilər və tütün məmulatları üzrə qiymətlər illik müqayisədə 6,9 faiz artıb. Avqustda isə qida məhsulları üzrə illik artım 7,2 faiz olub.
Fermer üçün yeni imkanlar
Sentyabrın 7-də Aqrar Subsidiya Şurasının açıqladığı yeni mexanizmə əsasən, 22 ixtisaslaşmış rayonda müasir suvarmadan istifadə edən buğda istehsalçılarına hektara 400 manat subsidiya veriləcək. Ənənəvi suvarma və dəmyə əkinlərində bu məbləğ 200 manat müəyyənləşdirilib.
Bu dəyişiklik gələcəkdə məhsuldarlığın və istehsal səmərəliliyinin artırılmasına yönəlib.
Taxıl bazarında məhsulun çoxluğu qiymətlərin sabit qalmasına kömək edə bilər. Lakin mağazada çörəyin qiymətini yalnız tarladakı buğdanın qiyməti müəyyən etmir. İstehlakçı üçün əsas sual isə bundan sonra da eyni olaraq qalır: ərzaq xərcləri nə qədər artacaq?
