Arıqlamaq istəyən insanların ilk etdiyi dəyişikliklərdən biri çörək, düyü, makaron və digər karbohidratlı qidaları azaltmaqdır. Lakin yeni araşdırma göstərir ki, bütün karbohidratları eyni kateqoriyaya salmaq düzgün yanaşma deyil. Xüsusilə tam taxıllı məhsullar həm çəki, həm də ürək-damar sağlamlığı baxımından faydalı ola bilər.
Avropa Ürək Jurnalında sentyabrın 15-də dərc olunan meta-analizdə 87 randomizə edilmiş tədqiqatın nəticələri araşdırılıb. Tədqiqatlarda 6 500-dən çox iştirakçı barədə məlumat qiymətləndirilib.
Nəticələrə görə, tam taxıllı məhsulların qəbulunun artırılması bədən çəkisi, bel çevrəsi, xolesterin və qan şəkəri ilə bağlı bir sıra göstəricilərdə yaxşılaşma ilə əlaqələndirilib.
Araşdırmada ən nəzərəçarpan nəticələr gündə təxminən 60-100 qram tam taxıl qəbulunda müşahidə olunub.
Hansı məhsullardan söhbət gedir?
Tam taxıl dedikdə yalnız xüsusi “pəhriz məhsulları” nəzərdə tutulmur. Yulaf, qarabaşaq, qəhvəyi düyü, tam buğda çörəyi və digər tam taxıllı məhsullar bu qrupa daxildir.
Əsas fərq ondadır ki, tam taxıllı məhsullarda taxılın daha çox hissəsi qorunur və bu məhsullar liflə daha zəngin olur.
Lif insanın daha uzun müddət tox qalmasına kömək edə bilər. Bu isə gün ərzində qəlyanaltı və əlavə kalori qəbulunu azaltmağa şərait yarada bilər.
Arıqlamaq üçün çörəyi tamamilə kəsmək lazımdır?
Araşdırmanın nəticələri belə yanaşmanın vacib olmadığını göstərir. Əsas məsələ çörəyin və ya digər taxıl məhsulunun növü və miqdarıdır.
Məsələn, ağ çörək və şirin un məmulatlarının yerinə tam taxıllı çörək və yulaf seçmək daha uyğun variant ola bilər.
Bununla belə, tam taxıllı məhsulların özü də limitsiz yeyilməli deyil. Çəki itkisi üçün ümumi enerji qəbulu, fiziki aktivlik, yuxu və qidalanmanın bütövlükdə keyfiyyəti mühüm olaraq qalır.
Yəni arıqlamaq üçün “çörəyi həyatdan çıxarmaq” əvəzinə, daha düzgün çörək və taxıl seçmək daha praktik yanaşmadır.