Halva bir çox insan üçün dadı uşaqlıq xatirələri ilə ayrılmaz şəkildə bağlı olan şirniyyatlardandır. Onun xüsusi növlərindən biri üyüdülmüş küncüt toxumlarından hazırlanan küncüt halvasıdır. Bu desert özünəməxsus zəngin dada malik olmaqla yanaşı, yağlar, bitki zülalı, minerallar və digər bioloji aktiv birləşmələr ehtiva edir. Məhz küncüt ürək-damar sisteminin fəaliyyəti, maddələr mübadiləsi və antioksidant müdafiəyə mümkün müsbət təsiri baxımından uzun müddətdir tədqiqatçıların diqqətindədir.
Bu barədə TSN yazır.
Küncüt halvası hansı maddələrlə zəngindir?
Halvanın əsas inqrediyenti olan küncüt doymamış yağ turşuları, bitki zülalı, qida lifləri, kalsium, maqnezium və bir sıra digər mineralların mənbəyidir. Toxumların tərkibində antioksidant xüsusiyyətləri ilə tanınan liqnanlar, o cümlədən sezamin və sezamol da var.
Maqnezium əzələlərin, sinir sisteminin və ürəyin normal fəaliyyəti üçün vacibdir. Yağ turşuları isə hüceyrələrin strukturunun və funksiyasının qorunmasında iştirak edir.
Küncütün mümkün faydalarını bəzi elmi araşdırmalar da dəstəkləyir. 2025-ci ildə dərc edilmiş sistematik icmal və meta-analizdə 521 nəfərin iştirak etdiyi 13 klinik tədqiqatın nəticələri araşdırılıb. Təhlil göstərib ki, küncüt və onun əsasında hazırlanan məhsullar qlikozilləşmiş hemoglobin, C-reaktiv zülal və interleykin-6 da daxil olmaqla bəzi metabolik və iltihabi göstəricilərə müsbət təsir göstərə bilər.
Küncüt və ondan hazırlanan məhsulların istifadəsinə həsr olunmuş başqa bir meta-analizdə də qan şəkəri və qlikozilləşmiş hemoglobin göstəricilərində müəyyən dəyişikliklər müşahidə edilib.
Küncüt halvası ürək və sinir sisteminə faydalıdırmı?
Bununla belə, halvanın özünə müalicəvi xüsusiyyətlər aid etmək düzgün deyil. Mövcud elmi məlumatlar onun sinir sistemi xəstəliklərini müalicə etdiyini və ya sinir pozuntularının qarşısını aldığını təsdiqləmir.
Lakin küncütün tərkibindəki maqnezium, yağ turşuları və digər qida maddələri beynin və sinir sisteminin normal fəaliyyəti üçün vacib proseslərdə iştirak edir.
Bundan başqa, küncüt oksidləşdirici stresslə mübarizəyə kömək edən antioksidant birləşmələr ehtiva edir. Buna görə də onun ürək-damar sağlamlığının və orqanizmin ümumi vəziyyətinin qorunmasındakı mümkün rolu araşdırılmaqda davam edir.
Amma burada vacib məqam var: küncütün qida dəyərinə baxmayaraq, halva şirin və kifayət qədər kalorili məhsul olaraq qalır. Buna görə də əsas inqrediyentin faydalı xüsusiyyətləri halvanı məhdudiyyətsiz yemək üçün əsas vermir.
Mütəxəssislər tərkibi mümkün qədər sadə olan məhsula üstünlük verməyi və miqdara nəzarət etməyi tövsiyə edir. Kiçik porsiya kimi təxminən 20–30 qram halva qəbul etmək olar.
