Payız bağ üçün mövsümün sonu deyil. Əksinə, gələn ilin məhsulunun təməli məhz bu dövrdə qoyulur. Torpağın vaxtında hazırlanması, xəstə yarpaqların təmizlənməsi və üzvi maddələrin artırılması yazda bitkilərin daha sağlam inkişaf etməsinə kömək edə bilər.
Bağ sahəsi qışa hazırlıqsız buraxıldıqda torpağın strukturu pisləşə, bəzi xəstəliklər və zərərvericilər isə növbəti mövsümə keçə bilər.
Torpağı dərin qazmaq həmişə yaxşı fikir deyil
Ənənəvi olaraq payızda torpağın dərin bellənməsi geniş yayılıb. Lakin hər torpaqda eyni üsul uyğun deyil. Torpağın həddindən artıq çevrilməsi onun təbii strukturuna və torpaqda yaşayan faydalı orqanizmlərə mənfi təsir göstərə bilər.
Əgər torpaq çox sıxlaşmayıbsa, səthi yumşaltmaq və üzərinə üzvi material əlavə etmək daha yumşaq yanaşmadır.
Kompost torpağın ən qiymətli əlavələrindən biridir
Payız kompost əlavə etmək üçün əlverişli dövrdür. Yaxşı çürümüş kompost torpağa üzvi maddə verir, onun su saxlama qabiliyyətini və strukturunu yaxşılaşdırır.
Lakin təzə peyini birbaşa bitkilərin kökünə və ya tərəvəz sahəsinə böyük miqdarda vermək düzgün deyil. Tam parçalanmamış üzvi material həm bitkilərin köklərinə zərər verə, həm də torpaqda arzuolunmaz proseslər yarada bilər.
Xəstə yarpaqları bağda saxlamayın
Payızda ağac və kollardan tökülən yarpaqların hamısını yandırmaq lazım deyil. Sağlam yarpaqlar kompost üçün istifadə oluna bilər.
Amma xəstəlik əlaməti olan yarpaqların bağda saxlanması risklidir. Göbələk xəstəliklərinin törədiciləri bitki qalıqlarında qala və gələn il yenidən aktivləşə bilər. Buna görə xəstə bitki materialını sağlam kompost materialından ayırmaq lazımdır.
Malç torpağı qoruyur
Ağac və kolların ətrafına üzvi malç – quru yarpaq, doğranmış budaq materialı və ya yaxşı hazırlanmış kompost – qoymaq torpağın temperatur dəyişikliklərindən qorunmasına və nəmin saxlanmasına kömək edir.
Lakin malçı ağac gövdəsinə sıx şəkildə yığmaq olmaz. Gövdənin ətrafında boşluq saxlamaq lazımdır. Əks halda rütubətin artması bəzi xəstəliklər üçün əlverişli şərait yarada bilər.
Payızda alaq otlarını unutmayın
Bağda alaq otlarını payızda təmizləmək yazda iş yükünü azalda bilər. Xüsusilə toxum əmələ gətirmiş alaq otlarının sahədə saxlanması gələn il daha böyük problem yarada bilər.
Bəzi çoxillik alaq otlarının kökləri isə torpaqda qalaraq yazda yenidən inkişaf edir. Buna görə onları yalnız yerüstü hissəsini kəsməklə yox, imkan daxilində kök sistemi ilə birlikdə çıxarmaq lazımdır.
Torpaq analizini də payıza saxlamaq olar
Bağda hər il eyni gübrədən istifadə etmək düzgün yanaşma deyil. Torpaqda hansı elementin çatışmadığını bilmədən gübrə vermək həm əlavə xərc yaradır, həm də bəzi qida maddələrinin həddindən artıq toplanmasına səbəb ola bilər.
Torpaq analizi imkan verirsə, pH və əsas qida elementlərinin vəziyyətini müəyyənləşdirmək daha düzgün gübrələmə planı hazırlamağa kömək edir.
Beləliklə, payızda bağda görülən işlər sadəcə təmizlik deyil. Torpağın qorunması, üzvi maddənin artırılması, xəstə bitki qalıqlarının uzaqlaşdırılması və malçlama gələn mövsümün sağlam başlanğıcı üçün əsas addımlardır.
Bağçılıqda ən yaxşı nəticə yazda deyil, əvvəlcədən hazırlanmış torpaqda başlayır.
