Bitki mənşəli məhsulların uzun müddət istehlakı böyüklərdə arterial təzyiqin, bədən çəkisinin və bədən kütlə indeksinin (BKİ) azalması ilə əlaqəli ola bilər.
Azpost.info bildirir ki, bu barədə Preventing Chronic Disease jurnalında dərc olunan araşdırmada məlumat verilib.
Alimlər orta hesabla 2,7 il ərzində ərzaq dəstləri alan 68 yetkin şəxsin məlumatlarını təhlil ediblər. Bu dəstlərə təzə meyvə və tərəvəzlər, konservləşdirilmiş lobya, qoz-fındıq pastası və tam taxıllı məhsullar daxil olub.
Araşdırmanın nəticələrinə görə, alınan hər 100 ərzaq dəsti diastolik arterial təzyiqin orta hesabla 3,21 mm civə sütunu, bədən çəkisinin 2,6 kiloqram, bədən kütlə indeksinin isə 1,04 kq/m² azalması ilə əlaqəli olub.
Bununla belə, qlikozalaşmış hemoqlobin səviyyəsində əhəmiyyətli yaxşılaşma aşkarlanmayıb.
Alimlər xüsusi olaraq vurğulayırlar ki, əldə edilən nəticələr əlaqəni göstərir, lakin səbəb-nəticə əlaqəsini sübut etmir. Yəni yalnız bitki mənşəli məhsulların qəbulunun bu dəyişikliklərə birbaşa səbəb olduğunu demək olmaz.
Yarımfabrikatlar niyə problem yarada bilər?
Dondurulmuş pelmenilər, hazır kotletlər və tez hazırlanan əriştələr vaxt baxımından rahat seçimdir. Lakin qida rasionunda belə məhsulların həddindən artıq olması sağlamlıq baxımından arzuolunmaz nəticələr yarada bilər. Dietoloq Olqa Redinanın sözlərinə görə, yüksək dərəcədə emal olunmuş qidaların istehlakı xroniki xəstəliklər və vaxtından əvvəl ölüm riski ilə əlaqələndirilir. Sənaye üsulu ilə intensiv emal zamanı məhsulların tərkibindəki bəzi vitaminlər, minerallar və liflər azala bilər. Bunun əvəzində məhsula əlavə duz, şəkər və yağ daxil edilə bilər.
Belə qidalar insanı uzun müddət tox saxlamaya və nəticədə həddindən artıq yeməyə səbəb ola bilər. Bu isə artıq çəki, yüksək arterial təzyiq və 2-ci tip diabet kimi problemlərlə əlaqələndirilir.
Hazır yeməklərin əvəzinə nə seçmək olar?
Dietoloq daha təhlükəsiz alternativlər arasında dondurulmuş tərəvəz və giləmeyvələri, həmçinin panirə və digər örtüklər əlavə edilməmiş ət və balıq məhsullarını qeyd edir. Dondurulmuş məhsulların keyfiyyəti də vacibdir. Mütəxəssisin sözlərinə görə, şok üsulu ilə dondurma tərəvəz və giləmeyvələrdə vitaminlərin əhəmiyyətli hissəsinin qorunmasına imkan verir. Bu baxımdan sağlam qidalanmaq üçün bütün hazır məhsullardan tam imtina etməkdən daha vacib məsələ onların tərkibinə və nə qədər tez-tez istehlak edildiyinə diqqət yetirməkdir.
Ümumilikdə, araşdırmanın nəticələri göstərir ki, gündəlik qida rasionunda meyvə, tərəvəz, paxlalılar, qoz-fındıq və tam taxıllı məhsulların payının artırılması sağlam həyat tərzinin mühüm hissəsi ola bilər. Eyni zamanda yüksək dərəcədə emal olunmuş, duzlu, şəkərli və yağlı hazır qidaların tez-tez qəbulundan uzaq durmaq tövsiyə edilir.
Sunay Aydın
