Azərbaycanda vətəndaşlara əməkhaqlarını istədikləri bank vasitəsilə almaq imkanı yaradılması nəzərdə tutulur. 2027-ci il aprelin 1-dən etibarən hər kəsin maaş hesabını heç bir əlavə ödəniş etmədən seçdiyi banka keçirməsi mümkün olacaq. Növbəti mərhələdə bu imkanın pensiyaçılara da şamil edilməsi planlaşdırılır.
Bu barədə iqtisadçı Natiq Cəfərli məlumat verib. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan Mərkəzi Bankının sədri Taleh Kazımov bu məsələni bu gün iqtisadçılarla görüşündə açıqlayıb.
Maaş aldığınız bankı özünüz seçə biləcəksiniz
Yeni mexanizmin əsas mahiyyəti ondan ibarətdir ki, vətəndaş maaşını hansı bank vasitəsilə almaq istədiyinə özü qərar verə biləcək. Hazırda əməkhaqqı ödənişlərində işəgötürənin seçdiyi bankın rolu mühümdür. Yeni yanaşma isə işçinin bank seçimi imkanını genişləndirməyi hədəfləyir.
Məsələn, bir şəxs maaşını hazırda A bankının kartı ilə alırsa, lakin başqa bank daha əlverişli xidmətlər, aşağı komissiyalar və ya daha sərfəli şərtlər təklif edirsə, maaş hesabını həmin banka keçirmək imkanına malik ola biləcək.
Əsas məqam budur ki, bankı dəyişmək üçün əlavə ödəniş tələb olunmamalıdır. Bununla belə, hesabın daşınması proseduru, müraciətin hansı qaydada ediləcəyi və prosesin bütün işəgötürənlər üzrə necə tətbiq olunacağı ilə bağlı texniki detalların rəsmi qaydada dəqiqləşdirilməsi vacibdir.
Bu dəyişiklik vətəndaşa nə verəcək?
Maaş hesabını seçmək hüququ ilk növbədə banklar arasında rəqabətin artmasına şərait yarada bilər. Çünki banklar artıq yalnız işəgötürənlə müqavilələr vasitəsilə deyil, birbaşa müştərilərə təklif etdikləri xidmətlərin keyfiyyəti ilə də rəqabət aparmalı olacaqlar.
Müştəri cəlb etmək istəyən banklar aşağıdakı üstünlükləri təklif edə bilərlər:
Kart və hesab xidmətləri üzrə daha əlverişli tariflər;
Nağd pul çıxarılması və köçürmələr üzrə aşağı komissiyalar;
Cashback və bonus proqramları;
Əmanətlər üzrə sərfəli şərtlər;
Mobil bankçılıq və müştəri xidmətlərinin yaxşılaşdırılması.
Lakin bunlar mümkün rəqabət nəticələridir, bankların artıq elan etdiyi konkret güzəştlər deyil. Vətəndaşın qazancı seçdiyi bankın real şərtlərindən asılı olacaq.
Maaş hesabını dəyişməzdən əvvəl yalnız bonuslara deyil, digər banklara köçürmələrin qiymətinə, nağdlaşdırma limitlərinə, kartın xidmət haqqına və əlavə xidmətlərin şərtlərinə də diqqət yetirmək lazımdır.
Pensiyaçılar üçün də eyni imkan yaradıla bilər
Növbəti mərhələdə pensiyaçılara da pensiyalarını istədikləri bank vasitəsilə almaq imkanı verilməsi nəzərdə tutulur.
Bu addım da banklar arasında rəqabəti gücləndirə bilər. Xüsusilə pensiya gəliri olan müştəriləri cəlb etmək istəyən banklar daha əlverişli kart xidmətləri, nağdlaşdırma imkanları və müştəri dəstəyi təklif etməyə maraq göstərə bilərlər.
Mərkəzi Bankın 2025-ci ildəki açıqlamalarında da maaş və sosial ödənişlər üzrə sərbəst bank seçimi imkanının yaradılması, bunun üçün aidiyyəti dövlət qurumları ilə texniki işlərin aparılması məsələsi gündəmə gətirilmişdi. Qurum həmin vaxt yeni modelin məqsədlərindən birinin banklar arasında rəqabəti artırmaq olduğunu bildirmişdi.
Banklar arasında rəqabət necə dəyişə bilər?
Maaş və pensiya ödənişləri banklar üçün sabit müştəri bazası formalaşdıran mühüm mənbələrdəndir. Müştərilərin bank seçmək imkanının genişlənməsi onların daha əlverişli xidmət təklif edən qurumlara keçməsini asanlaşdıra bilər.
Bu, xüsusilə böyük müştəri bazasına malik banklarla rəqabət aparmaq istəyən kiçik və orta banklar üçün yeni imkan yarada bilər. Bununla belə, real nəticə bankların təkliflərindən, müştərilərin seçimindən və hesabların daşınması mexanizminin nə qədər rahat işləməsindən asılı olacaq.
Samir Abdulla
