Müasir insanın həyatının böyük hissəsi oturaq vəziyyətdə keçir. Səhər avtomobildə və ya avtobusda, gün ərzində iş masasının arxasında, axşam isə televizor və telefon qarşısında… İnsan özünü yorğun hiss etsə də, fiziki baxımdan kifayət qədər hərəkət etməmiş olur.
Mütəxəssislərin diqqət çəkdiyi əsas problemlərdən biri də məhz uzun müddət fasiləsiz oturmaqdır. Bu vərdiş zamanla ürək-damar sisteminə, maddələr mübadiləsinə və ümumi sağlamlığa mənfi təsir göstərə bilər.
Oturaq həyat tərzi niyə təhlükəlidir?
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı bildirir ki, fiziki hərəkətsizlik ürək-damar xəstəlikləri, ikinci tip diabet və bəzi xərçəng növləri də daxil olmaqla bir sıra sağlamlıq problemlərinin riskini artırır.
Uzun müddət hərəkətsiz qalmaq enerji sərfiyyatını azaldır. Bu, artıq çəki yığılmasını asanlaşdıra, əzələlərin zəifləməsinə və bədənin fiziki dözümlülüyünün aşağı düşməsinə səbəb ola bilər.
Xüsusilə kompüter arxasında çalışanlar, sürücülər və gününün böyük hissəsini oturaq keçirən insanlar bu məsələyə diqqət yetirməlidirlər.
Gündəlik rejimdə nəyi dəyişmək lazımdır?
İlk addım saatlarla eyni vəziyyətdə qalmamaqdır. İş zamanı imkan daxilində ayağa qalxmaq, bir qədər gəzmək, pilləkənlə hərəkət etmək və yüngül dartınma hərəkətləri etmək faydalıdır.
İş yerində telefonla danışarkən ayağa qalxmaq, nahar fasiləsində qısa gəzintiyə çıxmaq da gündəlik hərəkəti artırmağın sadə yollarıdır.
ÜST böyüklərə həftədə 150–300 dəqiqə orta intensivlikli fiziki fəaliyyət tövsiyə edir. Buraya sürətli gəzinti, velosiped sürmək və üzgüçülük kimi fəaliyyətlər daxildir. Bundan başqa, həftədə ən azı iki gün əzələləri gücləndirən məşqlər məsləhət görülür.
Gündə 30 dəqiqə gəzmək kifayətdirmi?
Gündəlik gəzinti sağlamlıq üçün çox faydalıdır. Lakin günün qalan hissəsini fasiləsiz oturaraq keçirmək bu faydanı məhdudlaşdıra bilər. Buna görə yalnız idman vaxtını deyil, bütün gün ərzində hərəkətliliyi artırmaq vacibdir.
Hərəkətə başlamaq üçün mütləq idman zalına getmək lazım deyil. Qısa məsafələri piyada qət etmək, ev işləri ilə məşğul olmaq və gün ərzində daha çox ayaq üstə qalmaq da kömək edir.
Əsas məsələ hərəkəti gündəlik vərdişə çevirməkdir. Uzun müddət oturmaq qaçılmaz olsa belə, onun arasına hərəkət fasilələri əlavə etmək mümkündür.
Sağlamlıq problemi olan və ya fiziki fəaliyyət zamanı ağrı, təngnəfəslik yaşayan şəxslər məşq rejimini həkimlə razılaşdırmalıdırlar.
