Mütəxəssislər yaşlı insanlara balıq seçimi və onun düzgün istehlakı ilə bağlı tövsiyələr verib, həmçinin hansı balıq növlərinin qida rasionundan çıxarılmasının daha yaxşı olduğunu və onları hansı məhsullarla əvəz etməyin mümkünlüyünü açıqlayıblar.
Yaşlı insanların hansı balıq növlərindən imtina etməli olduğu və onları nə ilə əvəz edə biləcəyi barədə TSN yazır.
Yaşlı insanlar hansı balıqları yeməməlidir?
50 yaşdan sonra orqanizm qidaları, xüsusilə yağlı məhsulları daha çətin mənimsəyir. Buna görə də qida seçiminə diqqətlə yanaşmaq vacibdir. Xüsusilə yaşlı insanlara skumbriya və qızılbalıq kimi yağlı balıq növlərinin istehlakını məhdudlaşdırmaq tövsiyə olunur. İddialara görə, bu balıqlar aterosklerozun inkişafına şərait yarada bilər.
60 yaşdan yuxarı insanlar üçün orqanizmin daha asan həzm etdiyi və yağ tərkibi az olan ağ balıqlara üstünlük vermək məsləhət görülür. Yaşlı insanlar üçün ən faydalı balıq növləri arasında siyənək və sazan göstərilir.
Məsələn, siyənək hüceyrələri zədələnmədən qoruyan güclü antioksidant — selenlə zəngindir. Gündəlik tövsiyə olunan miqdar 50 qramdır.
Sazan isə zülalın yaxşı mənbəyidir. O, maddələr mübadiləsinin yaxşılaşmasına, beyin sağlamlığının qorunmasına və selikli qişaların bərpasına kömək edir. Həmçinin sazanın dərinin qocalma prosesini ləngitdiyi bildirilir.
Balığın sağlamlıq üçün faydaları
Balıq çoxsaylı vitamin və mineralların, eləcə də çoxlu doymamış yağ turşularının mənbəyidir. Buna görə də sağlam qidalanmada mühüm yer tutur. Balıqda olan zülal sümüklərin, dişlərin, dırnaqların və saçların möhkəmlənməsinə kömək edir.
Həm ağ, həm də qırmızı balıqda sinir sisteminin və beynin normal fəaliyyətini dəstəkləyən B qrupu vitaminləri var. Bu vitaminlərin demensiya və Alzheimer xəstəliyi kimi yaşla bağlı problemlərdən qorunmağa da kömək etdiyi bildirilir.
Balığın tərkibindəki A vitamini görmə qabiliyyətini yaxşılaşdırır, immun sistemini gücləndirir və ürək-damar sağlamlığını dəstəkləyir.
Balıq həmçinin ürək, ağciyər, qan damarları və immun sisteminin fəaliyyəti üçün vacib olan omeqa-3 yağ turşularının mənbəyidir. Balıqdakı D vitamini və kalsium sümük toxumasını möhkəmləndirir və osteoporozdan qorunmağa kömək edir. Yod və dəmir isə ürək-damar sisteminin və hormonal fəaliyyətin normal işləməsində iştirak edir.
Balığı necə bişirmək lazımdır?
Balığı mümkün qədər az duzla hazırlamaq məsləhət görülür. Çünki həddindən artıq duz istehlakı böyrəklərin, ürəyin və qan damarlarının fəaliyyətinə mənfi təsir göstərir. Balıq duzlanıbsa, duzun miqdarını azaltmaq və faydalı maddələri qorumaq üçün onu suda saxlamaq olar.
Balığı bişirməyin ən faydalı üsulları buxarda hazırlamaq və tərəvəzlərlə birlikdə sobada bişirməkdir.
Yaşlı insanlar üçün heyk, sazan, mintay və siyənək kimi ağ balıq növlərinə üstünlük verilməsi tövsiyə olunur. Uşaqlara isə heyk və mintay kimi az yağlı balıqlar vermək məsləhətdir.
Hisə verilmiş balıqdan uzaq durmaq lazımdır. Çünki emal prosesi zamanı onun faydalı xüsusiyyətlərinin böyük hissəsini itirdiyi və sağlamlığa zərər verə biləcəyi bildirilir.
Balıq alarkən onun təzəliyinə əmin olmaq vacibdir. Bu, qida təhlükəsizliyinə birbaşa təsir edir. Mənbənin məlumatına görə, təzə balıq soyuducuda 14 gündən çox saxlanılmamalıdır. Dondurulmuş balıq isə qablaşdırmanın üzərində göstərilən son istifadə müddətinə uyğun istehlak edilməlidir.
Sunay
