Dünyanın müxtəlif ölkələrində maliyyə təşkilatlarına qarşı kiberhücumlar, məlumat sızmaları və milyonlarla dolların oğurlanması ilə nəticələnən dələduzluq sxemləri araşdırılır.
Son aylarda qeydə alınan ən diqqətçəkən hadisələr arasında Cənubi Koreyanın maliyyə sektoruna hücumlar, Fransada bankdan pul oğurlanması və Tayvanda müştəri hesablarından qanunsuz əməliyyatların aparılması var.
Fransada Crédit Mutuel Arkéa bankı təxminən 100 milyon avronun, yəni 113 milyon dolların oğurlandığını açıqlayıb. Kibercinayətkarlar vəsaitləri digər maliyyə qurumlarına köçürmək üçün bankın öz hesabından istifadə ediblər. Daha sonra pullar kriptovalyutaya çevrilmiş ola bilər.
Reuters-in məlumatına görə, bank oğurlanmış vəsaiti geri qaytarmağa çalışır. Müştərilərin hesablarına zərər dəyməyib, lakin bəzi pul köçürmələri müvəqqəti olaraq gecikdirilib.
Cənubi Koreyada sentyabrın 30-dan noyabrın 3-dək 37 maliyyə şirkətində 40 insident qeydə alınıb. Məlumat sızması təxminən 473 min qeydə aid olub. Oğurlanan vəsaitin həcmi 1 milyard von, yəni təxminən 745 min dollar qiymətləndirilir. Tənzimləyici qurum 580 maliyyə təşkilatının müdafiə sistemlərini yoxlamaq niyyətindədir. Bu barədə noyabrın 5-də Yonhap agentliyi məlumat yayıb.
Tayvanda SinoPac bankı 419 müştəri hesabından ümumilikdə 41,76 milyon Tayvan dolları, yəni təxminən 1,3 milyon dollar məbləğində 427 icazəsiz pul köçürməsi aşkar edib. Bank bildirib ki, kibercinayətkarlar mobil bankçılığın yeni platformasına xidmət göstərən təchizatçıların sistemlərindəki boşluqlardan istifadə ediblər. Maliyyə qurumu müştərilərin dəymiş zərərini kompensasiya etdiyini açıqlayıb.
Yaponiyada cinayətkarların özlərini bank əməkdaşları kimi təqdim etdiyi telefon dələduzluğu ilə bağlı araşdırma Vyetnamın da iştirak etdiyi beynəlxalq istintaqa çevrilib. Yaponiya polisinin məlumatına görə, Vyetnamda yeddi şübhəli saxlanılıb. Dələduzluq sxemi çərçivəsində cinayətkarlar saxta internet saytları vasitəsilə şirkətlərin bank məlumatlarını əldə ediblər.
İndoneziyada polis Jambi bankının 6609 müştərisinin hesablarından 144,82 milyard rupi, yəni təxminən 8,8 milyon dollar oğurlanmasını araşdırır. İstintaqın versiyasına görə, oğurlanan vəsaitlər qısa müddətdə kriptovalyutaya çevrilərək xarici ölkələrdəki elektron pul kisələrinə göndərilib. Bu barədə İndoneziya polisi iyul ayında məlumat yayıb.
ABŞ-da federal prokurorlar bank hesablarının ələ keçirilməsi sxemində iştirak etməkdə şübhəli bilinən 14 nəfərə qarşı ittiham irəli sürüblər. İstintaqın versiyasına görə, cinayətkarlar saxta sənədlərdən, SIM-kartların dəyişdirilməsi üsulundan və maliyyə, eləcə də telekommunikasiya şirkətlərinin vicdansız əməkdaşlarının köməyindən istifadə ediblər.
Təxminən 3000 potensial zərərçəkənin bank hesablarında 373 milyon dollardan çox vəsait olub. Bu məbləğ bütün pulların oğurlandığı anlamına gəlmir. Söhbət cinayətkarların hədəfinə çevrilə biləcək hesablardakı ümumi vəsaitdən gedir.
Sinqapurda bir şirkət elektron poçt vasitəsilə saxta ödəniş təlimatları aldıqdan sonra dələduzlara 12,8 milyon dollar köçürüb. Lakin Sinqapur və Kamboca polislərinin, eləcə də OCBC bankının əməkdaşlığı nəticəsində bütün məbləği geri qaytarmaq mümkün olub.
Şri-Lankada aprel ayında Maliyyə Nazirliyinin vəsaitlərindən 2,5 milyon dolların oğurlandığı açıqlanıb. Yerli KİV-lərin məlumatına görə, dələduzlar elektron yazışmalardan istifadə edərək pul köçürülməsinə nail olublar. Hakimiyyət orqanları araşdırmaya başlayıb və vəsaitləri geri qaytarmağa çalışıb.
Braziliyada Mərkəzi Bank 2026-cı ilin ilk doqquz ayında 99 kiberinsident qeydə alıb. Onlardan 68-i dələduzluqla bağlı olub. Tənzimləyici qurum aşkar edilən halların sayının artmasının müəyyən qədər monitorinq sistemlərinin təkmilləşdirilməsi ilə əlaqədar olduğunu bildirib.
Kanadada Royal Bank of Canada-nın keçmiş əməkdaşı üç cinayət ittihamı üzrə təqsirli bilinib. O, azı 43 saxta hesab açıb və ölkənin Baş naziri Mark Karninin bank məlumatlarına çıxış əldə edib.
İstintaq müəyyən edib ki, əməkdaş mütəşəkkil cinayətkarlıqla əlaqəsi olduğunu düşündüyü bir şəxsin maraqları naminə fəaliyyət göstərib. Bu hadisə bank sisteminə kütləvi haker hücumu deyil, bank daxilində baş vermiş dələduzluq faktı ilə bağlıdır.
Samir Abdulla
