Ağ Ev həm ABŞ-da, həm də qlobal miqyasda səhiyyəyə zərbə vuracağı barədə xəbərdarlıqlara baxmayaraq, yanvarın 22-də rəsmi olaraq Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatından (ÜST) çıxdığını elan edəcək. Bu qanun Vaşinqtonun BMT-nin səhiyyə agentliyinə borclu olduğu 260 milyon dollarlıq vəsaiti ödəməsini tələb edir.
“Reuters” agentliyi xəbər verir ki, Prezident Donald Tramp prezidentliyinin ilk günündə ABŞ-ın təşkilatdan çıxacağını bildirib. Birləşmiş Ştatlar qanunvericiliyinə əsasən, bu addımı atan Vaşinqton bir il əvvəldən xəbərdarlıq etməli və təşkilata bütün vəsaitləri ödəməlidir.
Son bir ildə bir çox qlobal səhiyyə mütəxəssisi, o cümlədən bu yaxınlarda ÜST-nin Baş direktoru Tedros Adhanom Gebreyesus Vaşinqtonu bu məsələni yenidən düşünməyə çağırıb. “Ümid edirəm ki, ABŞ məsələni yenidən nəzərdən keçirəcək və təşkilatı tərk etməyəcək”, – deyə o, bu ayın əvvəlində keçirilən mətbuat konfransında jurnalistlərə bildirib. Baş direktor əlavə edib ki, bu addım ABŞ və dünyanın qalan hissəsi üçün itkidir.
ÜST, həmçinin bildirib ki, ABŞ hələ də 2024 və 2025-ci illər üçün borclu olduğu rüsumları ödəməyib. Təşkilatın sözçüsü “Reuters” agentliyinə elektron poçtla məlumat verib ki, üzv dövlətlər ABŞ-ın təşkilatdan çıxmasını və bunun necə həll olunacağını fevral ayında ÜST-nin icra şurasında müzakirə etməyə hazırlaşır. ABŞ Dövlət Departamenti isə bu iddiaları şərh etməyib.
“Bu, ABŞ qanunlarının açıq şəkildə pozulmasıdır”, – deyə Vaşinqtondakı Corctaun Universitetinin Qlobal Səhiyyə Hüququ İnstitutunun direktoru Lorens Qostin bildirib. Bununla belə, o, Trampın qərarının qəti olduğunu vurğulayıb.
Davosda jurnalistlərə müsahibə verən Qeyts Fondunun sədri, qlobal səhiyyə təşəbbüslərinin və ÜST-nin bəzi işlərinin əsas maliyyəçisi Bill Qeyts bildirib ki, ABŞ-ın qısa müddətdə bu qərarı yenidən nəzərdən keçirəcəyini gözləmir. “Düşünmürəm ki, ABŞ yaxın gələcəkdə ÜST-ə qayıdacaq”, – deyə o bildirib. Bill Qeyts əlavə edib ki, dünyanın Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatına ehtiyacı var.
Qlobal səhiyyə ekspertləri Ağ Evin bu addımının ABŞ, ÜST və dünya üçün risklər yaratdığını bildiriblər.
“ABŞ-ın ÜST-dən çıxması dünyanın sağlamlıq təhdidlərini aşkarlamaq, qarşısını almaq və onlara cavab vermək üçün etibar etdiyi sistemləri və əməkdaşlığı zəiflədə bilər”, – deyə Vaşinqtonda yerləşən qeyri-kommersiya təşkilatı olan “Bloomberg Philanthropies”in ictimai səhiyyə proqramının rəhbəri Kelli Henninq bildirib.
