Skip to content
cropped-cropped-logo.png

Analitik İnternet Portalı

Primary Menu
  • Siyasət
  • Dünya
  • Müsahibə
  • İqtisadiyyat
  • Araşdırma
  • Gündəm
  • İdman
  • Media
  • Şou Biznes
  • Sosial
  • Redaksiya Siyasəti
Light/Dark Button
  • Araşdırma

Avropanın Afrikaya qanlı girişi

Orkhan Ali 25 Dekabr 2025 - 09:12 (Last updated: 25 Dekabr 2025 - 09:15)
2025_11_03_6908680f6246e

1652-ci ilin 25 dekabrı Afrika qitəsinin tarixində Avropanın açıq müstəmləkəçilik mərhələsinə keçdiyi günlərdən biri kimi qiymətləndirilir.
Məhz bu tarixdə Hollandiya Şərqi Hindistan Şirkətinin nümayəndəsi Yan van Riebeckin rəhbərliyi ilə indiki Keyptaun şəhərinin əsası qoyuldu və bununla da Afrikanın cənubunda planlı Avropa işğalının təməli atıldı.

AzPost xəbər verir ki, rəsmi mənbələrdə bu addım “dənizçilər üçün təchizat məntəqəsi” kimi təqdim olunsa da, reallıqda məqsəd strateji torpaqların ələ keçirilməsi, yerli xalqların sıxışdırılması və Avropa ticarət imperiyasının genişləndirilməsi idi.
Keyptaun ərazisində yaşayan Khoikhoi və San xalqları qısa müddətdə öz torpaqlarından zorla çıxarıldı, müqavimət göstərənlər isə silah gücü ilə məhv edildi.

Hollandiya Şərqi Hindistan Şirkəti təkcə ticarət qurumu deyil, eyni zamanda öz ordusu, məhkəməsi və repressiya sistemi olan yarı-dövlət strukturu idi.
Bu şirkət Afrikada torpaqları müsadirə edir, yerli əhalini məcburi əmək sisteminə cəlb edir və Avropadan gətirilən kölələr vasitəsilə demoqrafik quruluşu məqsədli şəkildə dəyişirdi.
Məhz Keyptaunda qurulan bu sistem sonradan bütün Cənubi Afrikaya yayıldı.
Tarixçilərin fikrincə, burada tətbiq edilən torpaq bölgüsü, irqi iyerarxiya və hüquqi ayrı-seçkilik mexanizmləri XX əsrdə rəsmi şəkildə formalaşan aparteid rejiminin ideoloji və hüquqi əsasını təşkil etdi.

Yəni aparteid birdən-birə yaranmadı, onun kökləri məhz Avropa müstəmləkə idarəçiliyinin ilk illərində atıldı.
Keyptaunun Avropa nəzarətinə keçməsi ilə Afrika təkcə iqtisadi cəhətdən deyil, mədəni və siyasi baxımdan da ağır zərbə aldı.

Yerli dillər, idarəetmə formaları və ictimai münasibətlər zorla sıradan çıxarıldı, Avropa modeli “üstün sivilizasiya” adı altında qəbul etdirildi.
Afrika insanı isə öz torpağında ucuz işçi qüvvəsinə və hüquqsuz varlığa çevrildi.
Bu proses sonradan İngiltərə, Fransa, Portuqaliya və Almaniya kimi dövlətlərin Afrikada apardığı işğalçı siyasət üçün presedent yaratdı.
Keyptaun sadəcə bir şəhər deyil, Afrikanın bölüşdürülməsi, sərvətlərinin daşınması və xalqlarının əsarət altına alınmasının başlanğıc nöqtəsi oldu.

AzPost.az

Post navigation

Previous: SSRİ-ni dağıdan, Bakıda qan tökülməsinə göz yuman Qorbaçov
Next: İlham Əliyev AZAL təyyarə qəzasının ildönümü ilə bağlı paylaşım edib

Oxşar xəbərlər

oqrular esas
  • Araşdırma

Gündüz fəhlə, gecə quldur… – Bakıda kassaları qarət edən dəstə necə ifşa olundu?

User 15 Noyabr 2026 - 15:47
heyder eliyev kitab
  • Araşdırma

Heydər Əliyevlə bir kadrda – 45 il əvvəlki şəkildə olan şəxslər kimdir? / FOTOXRONİKA

User 09 Noyabr 2026 - 23:18
bmt katib nasist
  • Araşdırma

BMT-nin Baş katibinin gizlətdiyi nasist keçmişi – Kurt Valdhaymın böyük sirri

User 07 Noyabr 2026 - 20:13

xƏBƏR

ceyhun hakan fidan
  • Siyasət

Ceyhun Bayramov Hakan Fidanla telefonla danışdı

User 18 Noyabr 2026 - 23:46
Azərbaycanın xarici işlər naziri Ceyhun Bayramovla türkiyəli həmkarı Hakan Fidan arasında telefon danışığı baş tutub. “Hürriyet” qəzetinin...
Read more about Ceyhun Bayramov Hakan Fidanla telefonla danışdı
Gürcüstan və Rusiya rəsmiləri sabah ilk dəfə görüşəcək rus gurcu
  • Dünya

Gürcüstan və Rusiya rəsmiləri sabah ilk dəfə görüşəcək

User 18 Noyabr 2026 - 23:41
Paşinyan Azərbaycanla sülh sazişindən sonra istefa verəcəyini açıqladı pasinyan qurultay
  • Dünya

Paşinyan Azərbaycanla sülh sazişindən sonra istefa verəcəyini açıqladı

User 18 Noyabr 2026 - 23:06
Arıqlamaq istəyənlər üçün ən faydalı çərəz açıqlandı badam
  • Maraqlı

Arıqlamaq istəyənlər üçün ən faydalı çərəz açıqlandı

User 18 Noyabr 2026 - 22:47
Əkrəm İmamoğluna 2 il 1 ay həbs cəzası verildi – Siyasi hüquqları məhdudlaşdırılır ekrem im
  • Dünya

Əkrəm İmamoğluna 2 il 1 ay həbs cəzası verildi – Siyasi hüquqları məhdudlaşdırılır

User 18 Noyabr 2026 - 22:09
  • Haqqımızda
  • Əlaqə
Copyright © Bütün hüquqlar qorunur | ReviewNews by AF themes.