Bu gün həyatımızı xilas edən ən sadə və vacib elementlərdən biri olan təhlükəsizlik kəməri əslində tarixin ən çox lağa qoyulan ixtiralarından biridir.
Azpost.info bildirir ki, 1950-ci illərin sonunda “Volvo”nun mühəndisi Nils Bohlin müasir üçnöqtəli kəməri təqdim edəndə dünya mətbuatı bunu istehza ilə qarşılamışdı. Amma kəmərin tarixi daha qədimə – 1800-cü illərə gedib çıxır.
İngilis mühəndis Corc Keyli hələ 1840-cı illərdə planerlər və sürətli at arabaları üçün sərnişini oturacaqda saxlayan dərindən kəmər prototipi hazırlamışdı. Lakin o dövrün insanları üçün azadlığın məhdudlaşdırılması kimi qəbul edilirdi. Kişilər bunu özlərinə təhqir hesab edirdilər; hesab olunurdu ki, əsl cəsur sürücü qəza anında avtomobildən tullanmağı bacarmalıdır. Oturacağa bağlanmaq “qorxaqlıq” simvolu idi.
Nils Bohlinin inqilabı
1959-cu ilə qədər avtomobillərdə kəmərlər yalnız bel nahiyəsindən bağlanırdı və qəza zamanı daxili orqanlara ciddi zərər verirdi. Nils Bohlin həm çiyini, həm də beli tutan sistemi kəşf etdi. “Volvo” rəhbərliyi isə tarixin ən böyük humanitar addımlarından birini atdı: Onlar bu ixtiranın patentini bütün dünya avtomobil istehsalçıları üçün pulsuz etdilər. Məqsəd rəqabət yox, insan həyatını xilas etmək idi. Buna baxmayaraq, sürücülərin bu kəmərə alışması daha 20 il çəkdi.
Tədqiqatlar göstərir ki, təhlükəsizlik kəməri qəza zamanı ölüm riskini 45%, ağır yaralanma riskini isə 50% azaldır. Lakin maraqlıdır ki, hələ də dünyanın bir çox yerində, o cümlədən bizdə də bəzi sürücülər kəməri bağlamamaq üçün müxtəlif “tıxaclardan” istifadə edirlər. Tarix təkrar olunur: 100 il əvvəlki “bağlanmaq azadlığın məhdudlaşdırılmasıdır” düşüncəsi hələ də şüurlardan tam silinməyib.
Sunay Aydın
